Dodatno
Trajanova tabla 2

foto: milan melka

Trajanova tabla

Učvrstivši Limes na Dunavu, Rimljani su se zainteresovali i za Dakiju, prekodunavsku oblast koja je zauzimala otprilike teritoriju današnje Rumunije, i to iz dva razloga. Prvi razlog bili su bogati dački rudnici zlata i drugih plemenitih metala kojima je Dakija bila bogata, a drugi – opasnost za imperiju koja je pretila od dobro organizovanog i relativno jedinstvenog dačkog kraljevstva, naročito posle stupanja na presto dačkog kralja Decebala 86. godine. Zbog toga su protiv Decebala pohode povela tri rimska imperatora – Domicijan, Nerva i Trajan. Rimski car Trajan (vladao od 98 do 117. godine) predvodio je dva pohoda protiv Dačana, i tek u drugom uspeo da ih konačno savlada. Trajanove pripreme za pohod na Dačane bile su dugotrajne i opsežne. U tu svrhu ovaj rimski imperator je preduzeo čitav niz graditeljskih poduhvata na prostoru Đerdapa – dovršio je put kroz Đerdapsku klisuru, započet još za Tiberijeve vladavine, načinio kanal kojim je plovidba kroz Đerdap učinjena bezbednom, u blizini današnjeg Karataša podigao utvrđenje Dijanu koji je ovaj kanal obezbeđivao (ostaci ove tvrđave i danas postoje i nalaze se neposredno pored hidroelektrane "Đerdap I"), a nedaleko od današnjeg Kladova, odnosno Turnu Severina u Rumuniji, sagradio jedno od najznačajnih dela rimskog građevinarstva – most na Dunavu. Po završetku puta kroz klisuru, Trajan je naredio da se u stenu iznad puta ukleše natpis: "Imperator cezar, sin božanskog Nerve, Nerva Trajan Avgust, pobednik nad Germanima, veliki pontif, četvrti put postavljen za tribuna, otac domovine, konzul po treći put, planine je isklesao i postavio grede od kojih je napravljen ovaj put". Ova kamena, takozvana Trajanova tabla, dugačka 3,2 i visoka 1,8 metara, i danas stoji u Đerdapskoj klisuri, 2,5 km uzvodno od Tekije, ali ne na originalnom mestu. Naime, izgradnjom hidroelektrane "Đerdap" podignut je nivo Dunava i potopljen je antički rimski put, a Trajanova tabla isečena i ponovo postavljena dvadesetak metara više. Danas je vidljiva samo s reke.

Lice kralja Decebala

Tačno preko puta Trajanove table, na rumunskoj strani, nad Dunavom se izdiže ogromna kamena skulptura dačkog kralja Decebala visoka 40 metara (foto galerija). Skulptura poslednjeg dačkog vladara, koji je opkoljen od Trajanovih trupa u svojoj prestonici Sarmizegetusi 106. godine i izvršio samoubistvo, ne pripada drevnim vremenima. Završena je nedavno, 2004. godine, a njenu izradu je inicirao i finansirao rumunski tajkun i istoričar-amater Josif Konstantin Dragan. U tu svrhu angažovao je dvanaest klesara-alpinista, koji su deset godina na nepristupačnoj steni, uz pomoć pneumatskih čekića i tona dinamita, klesali Decebalovo lice. Decebalova skulptura je najveća klesana skulptura u Evropi. Decebalovo oko dugo je 4,3 metra, a nos je dugačak sedam i širok četiri metra. Izgradnja ove skulpture koštala je milion dolara. U njenom podnožju je uklesan natpis na latinskom jeziku "Decebal rex – Dragan fecit" – "Kralj Decebal – napravio Dragan".

Iz istog broja

Trajanov most

Tanja Jovanović

Rimska Vojna krajina

Aleksandar Ćirić

Kulturno mapiranje Dunava (III)

Limes na Dunavu

 

Viminacijum

Tanja Jovanović

Arhiva nedeljnika Vreme>

Pogledajte arhivu