<< VESTI | | 30.08.2016 23:12


 

Referendumska kriza u RS

 

PIK pozvao vlasti Republike Srpske da ne održe referendum, Rusija izdvojila mišljenje

DOKUMENT: Odluka Ustavnog suda BiH o 9. januaru, državnom prazniku Republike Srpske

Ustavni sud BiH privremeno obustavlja Odluku o raspisivanju republičkog referenduma u RS

Suspendovan tužilac BiH koji pokrenuo postupak protiv Dodika

UStavni sud BiH poništio odredbu o 9. januaru kao državnom prazniku RS

Dodik: 91 odluka ovog suda do sada nije ispoštovana, a "devedestdruga se našla na dnevnom redu i to u kratkom vremenu

Dodikova pobeda na lokalnim izborima, napetost u Srebrenici zbog vođstva srpskog kandidata

Lončari: Glasanje o Danu Republike (Foto RTRS)

Rezulate lokalnih izbora u BiH 2. oktobra 2016, po pojedinim opštinama, možete videti na Interaktivnoj mapi Centralne izborne komisije BIH

Ambasadori Upravnog odbora Savjeta za implemetaciju mira u zajedničkoj izjavi koji nije podržala Ruska Federacija pozvali su vlasti Republike Srpske da ne održe referendum.

Referendumski dan prošao mirno, na referendum izašlo 59-60 odsto birača, 99,79 izašlih birača glasalo za to da 9. januar i ubuduće obeležava kao Dan Republike u RS

Pravo glasa u RS ima 1.219.399 građana i oni su se izjašnjavali na 1.885 glasačkih mesta. (Videti: DOKUMENT: Statistički podaci o nacionalnom sastavu stanovništva BiH po entitetima, kantonima i opštinama)

Na referendum je od ukupno 1.219.399 glasača izašlo 680.116, odnosno 55,67 odsto građana sa pravom glasa. Na pitanje "Da li podržavate da se 9. januar obilježava i slavi kao Dan Republike Srpske?", za je glasalo 677.721 građana, odnosno 99,81 odsto građana koji su izašli na referendum.Protiv je bilo 1.291, odnosno 0,19 odsto.Nevažećih listića bilo je 2.264.

Član Predsedništva BiH iz Republike Srpske Mladen Ivanić izjavio je da je najvažnije da je referendumski dan u Srpskoj prošao mirno…

"Mi danas potvrđujemo da neće Bakir Izetbegović i stranci odredivati datum nastanka i rođenja naše Republike Srpske", istakao je predsednik RS Milorad Dodik na predizbornoj tribini SNSD-a na Sokocu.

"Ne može se hapsiti ceo referendum, ali mogu oni koji su narod nagovorili da idu u tom smeru", rekao je Dodik.

Na to je predsednik Predsedništrva BiH Bakir Izetbegović za TV N1 izrazio mišljenje da neće izostati reakcija međunarodne zajednice i da Dodika čeka sudbina Muamera Gadafija, Sadama Husejina i Slobodana MIloševića:

"Mislim da će postupno desiti reakcija međunarodne zajednice. Gledali smo kako Sadam Husein, Gadafi, Milosević prkose i kako to izgleda. Definitivno se ne možete odnositi na ovakav način prema SAD-u, EU, Venecijanskoj komisiji, Ustavnom sudu, OHR-u, PIC-u, a da to nema svoje posledice. Braniće se i ustavnopravno uređenje BiH i MZ će braniti svoj autoritet", rekao je Bakir Izetbegović za TV N1.

Predsednik RS Milorad Dodik je poručio da bi bilo dobro da je Izetbegović na dan referenduma ćutao, ali da se to nije desilo, da je u RS održan referendum o Danu RS, a ne o statusu, a da će njegova partija nastaviti da se bavi položajem RS, te da će, kada dođe vreme, odlučiti da razmotri i eventualno pitanje referenduma o osamostaljenju RS, ali da on nije „vračara" da o tome sada govori.

Ponovio je da se u slučaju da se BIH vrati na ono što jeste i što je napisano u Ustavu, gube razlozi za proteste vezane za status...

Suspendovan tužilac koji je pokrenuo postupak protiv Dodika

Televizija BiH u svom izveštaju pod naslovom Referendum bio i prošao: RS ipak mora ispoštovati odluku ustavnog suda BIH! objašnjava:

"Iako je Tužiteljstvo dobilo nalog Ustavnog suda BiH prema kome odluka ovog suda o zabrani referenduma nije ispoštovana, teško je vjerovati da bi u narednim danima moglo doći do bilo kakvih aktivnosti kojim bi na odgovornost bili pozvani oni koji su se, organiziranjem i zagovaranjem referenduma, bavili antidržavnim aktivnostima.

Ali uskoro treba očekivati poduzimanje koraka protiv svih onih koji su odgovorni za nepoštivanje 91 odluke Ustavnog suda. Upravo toliko odluka nije provedeno, najviše, prema zvaničnim informacijama iz Ustavnog suda BiH, u Federaciji BiH, potom na nivou države, Republike Srpske, dok jedna odluka nije provedena na području Distrikta Brčko...

Predsedniku Republike Srpske Miloradu Dodiku upućen je poziv za saslušanje u svojstvu osumnjičenog u predmetu u vezi sa kršenjem odluke Ustavnog suda o zabrani referenduma o Danu Republike, nakon što je iz Tužilaštva BiH je saopšteno da je pre 20 dana formiran predmet u vezi sa neizvršavanjem odluke Ustavnog suda BiH o zabrani održavanja referenduma o Danu RS. U Kabinetu predsednika Republike Srpske Milorada Dodika nisu informisani da je Tužilaštvo BiH uputilo poziv Dodiku za saslušanje u svojstvu osumnjičenog.

"Formiranje predmeta u Tužilaštvu BiH još jedna je potvrda da su Tužilaštvo i Sud BiH u funkciji jedne politike u BiH i to politike SDA i Bakira Izetbegovića", kaže predsjedavajući Kluba poslanika SNSD-a u Predstavničkom domu BiH Staša Košarac i dodaje da se ovo može okarakterisati kao politički i svaki drugi pritisak na institucije RS.

Košarac se pita: "Kako je moguće da se odmah reaguje na odluke u RS i pri tom zaboravlja činjenica da je Ustavni sud BiH donio političku odluku, a istovremeno ne reaguje na neprovedene odluke koje se odnose na Federaciju BiH, kao što je odluka o konstitutivnosti naroda u četiri kantona ili pitanje Sejdić i Finci čiji problem leži u tom entitetu..."

Predsednik Republike Srpske Milorad Dodik na konferenciji za novinare, izjavljuje da će se odzvati na svaki poziv da da izjavu ali da neće ići u Sarajevo već će izjavu dati u bilo kojoj pravosudnoj instituciju na prostoru RS.

Ustavni sud BiH trebalo bi da se u petak, 30. septembra, izjasni da li je izvršena njegova ranija odluka, kojom je utvrdio da Zakon o praznicima Republike Srpske, odnosno njegov član 3b nije u skladu sa Ustavom BiH, izjavio je registrar Ustavnog suda BiH Zvonko Mijan...

( Izvor: Formiran predmet zbog nesprovođenja odluke Ustavnog suda BiH; Dodik pozvan na saslušanjeRTRS, 26/09/2016. 13:01 ⇒15:39 )

Prvostepena disciplinska komisija Visokog sudskog i tužilačkog savajeta (VSTS) BiH je povodom zahtjeva Ureda disciplinskog tužioca (UDT) VSTS-a BiH donijela odluku da se glavni tužilac Tužilaštva BiH Goran Salihović privremeno udaljava sa dužnosti glavnog tužioca i tužioca u istom tužilaštvu do okončanja disciplinskog postupka.

( Suspendovan glavni tužilac BiH Goran Salihović Nezavisne, 29. 9. ) Reč je o slučaju koji doseže do samih političkih vrhova u BiH, jer je postupak protiv Salihovića pokrenut nakon navoda u medijima da je on preko posrednika predsedniku Republike Srpske Miloradu Dodiku odavao podatke o toku istraga koje su protiv njega pokrenute u državnom tužilaštvu zbog sumnji u financijske malverzacije, tvrdi Hina, prenosi RTS.

Salihović je, međutim, rekao u ponedeljak da je discilinski postupak protiv njega pokrenut kao osveta zbog istrage koju je pokrenuo protiv Dodika zbog organizovanja neustavnog referenduma u RS.

Tok glasanja

Predsednik Republičke komisije za sprovođenje referenduma Siniša Karan rekao je da je 27. 9. u 7.00 časova otvoreno svih 1.885 glasačkih mjesta u Srpskoj, da nije bilo nikakvih problema, osim na manjem glasačkom mestu sa 102 glasača u mestu Kula u opštini Gacko, gde je došlo do spajanja sa drugim glasačkim mestom u Osnovnoj školi "Sveti Sava" (koje ima 600 glasača, a sada ukupno 702), nakon što je nekoliko lica koja nisu sa te teritorije fizički blokiralo to glasačko mesto i policija je morala reagovati. U Kuli, u kojoj većinčini bošnjačka populacije, nijedan meštanin nije napravio nikakav bezbjednosni problem, rekao je Siniša Karan.

Izlaznost na referendumu do devet sati 25. septembra iznosila je 6,31 odsto, po rečima predsednika RS Milorada Dodika, u tom vremenskom segmentu bila je veća od izlaznosti na izborima.

Republička komisija RS za sprovođenje referenduma saopštava da je do 11.00 časova glasalo 215.861 građana, ili 17,68 odsto. Najveća izlaznost do 11:00 časova je bila u Starom Novom Gradu - 33,28 odsto građana, u Banjaluci 18,53%, u Istočnom Starom Gradu 0,28%, Kalinoviku 29,95%, Šekovićima 8,09%, Istočnom Drvaru 27,78% i Trnovu 27,67% građana, a u Brčko Distriktu (gde nije dozvoljeno da se otvore biračka mesta, pa se glasalo u Bjeljini i drugim mestima) 16.51%, u Srebrenici je glasalo 10.21%, u Bijeljini 10,57%, u Prijedoru 13,15%., u Zvorniku 16,72%, u Trebinju 22,73%, u Doboju do 14,71%...

Do 13 sati izašlo je 30,48 odsto upisanih u birački spisak ili 372.280 građana.

Izlaznost do 13:00 je u Kalinoviku bila 50,91 odsto, u Istočnom Starom Gradu 49,50 , u Trnovu 47.65, Berkovićima 46, 99, i u Kupresu 46, 51 odsto, u Brčko Distriktu do 13:00 časova je bila 31.11 odsto, u Srebrenici (gde je otvoreno svih 16 glasačkih mesta) 18,78, u Banjaluci 31,58, u Bijeljini 22,86, u Prijedoru 24,22, u Zvorniku 30,75, u Trebinju 37,29, u Doboju 24,41 odsto...

Izlaznost do 15 časova iznosi 39,65 odsto ili 484.328 građana, istakao je Karan. Najveća izlaznost zabilježena je u Kupresu, 61,66 odsto, ZATIM U Kalinoviku, Donjem Zabaru i Trnovu...

Ispred Predstavništva Republike Srpske u Srbiji, koje se nalazi u centru Beograda, formirao se dug red građana koji su pristigli na glasanje na referendumu.

Do 17 časova na birališta je izašlo 51,17% (624.190) građana s pravom glasa, u Donjem Žabaruoko 73%, u Šekovićima oko 72%, u distriktu Brčko 63%, u Banjaluci oko 46, Bijeljini oko 38, Prijedoru oko 37, Zvorniku oko 50, Trebinju oko 53 i Doboju oko 41% u Brodu i Derventi, oko 36%, u Vukosavlju, oko 18%.

Glasačka mesta zatvorena su 19:00.

U izjavi su istakli da nijedan referendum ne može da ospori odluke Ustavnog suda BiH koje su konačne i obavezujuće i koje se moraju poštovati u skladu sa Dejtonskim sporazumom. Ruska Federeracija nije podržala ovu zajedničku izjavu.

Rusija nije podržala tekst izjave sa današnjeg sastanka na kojem je razmatrana Odluka o referendumu o Danu Republike, jer kako je naglasio, ambasador Rusije Petar Ivancov, OHR uvijek traži ustupke samo od Republike Srpske. Rusija smatra da se u tekstu zajedničke izjave samo prijeti i osuđuje i da se umjesto toga trebalo razgovarati o svima prihvatljivom rješenju. Ivancov je rekao da o potrebi za dijalogom govori još od novembra 2015. kada je donesena odluka Ustavnog suda BiH.

Savet za implementaciju mira, Peace Implementation Council – PIC

Članovi Saveta za implementaciju mira formiranog na konferenciji u Londonu 8-9. decembra 1995. su 55 država Albanija, Austrija, Belgija, BiH, Bugarska, Kanada, Kina (od maja 2000), Hrvatska, Češka, Danska, Egipat, SRJ (sada Srbija i Crna Gora), Finska, Bivša Republika Makedonija, Francuska, Nemačka, Grčka, Mađarska, Irska, Italija, Japan, Jordan, Lukemburg, Malezija, Moroko, Holandija, Norveška, Oman, Pakistan, Poljska, Portugal, Rumunija, Ruska Federacija, Saudi Arabija, Slovačka Republika, Slovenija, Španija, Švedska, Švajcarska, Turska, Ukrajina, Velika Britanija i Sjedinjene Američke Države ; Visoki predstavnik, Arbitražni panel Brčko (rasformiran 1999. nakon objavljivanja Konačne odluke), zatim razne međunarodne organizacije i institucije: Savet Evrope, Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD), Evropska komisija, Međunarodni komitet Crvenog krsta (MKCK), Međunarodni krivični sudu za bivši Jugoslavija (ICTJ), Međunarodni monetarni fond (MMF), Severnoatlantski savez (NATO), Organizacija za bezbednost i saradnju u Evropi (OEBS), Ujedinjene nacije (UN), Visoki komesar UN za ljudska prava (UNHCHR) Visoki komesar UN za izbeglice (UNHCR), Prelazna uprava UN-a u istočnoj Slavoniji (UNTAES ; rasformirane u januaru 1998. godine) i Svetska banke.

Posmatrači: Australija, Centralna banka Bosne i Hercegovine, Evropska investiciona banka (EIB), Estonija, Sveta Stolica, Ombudsman za ljudska prava u BiH, Island, Međunarodna federacija društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca (IFRC), Međunarodni medijator za BiH, Međunarodna organizacija za migracije (IOM), Letonija, Litvanija, Novi Zeland, Lihtenštajn, Južna Afrika i specijalni koordinator Pakta stabilnosti za jugoistočnu Evropu...

Upravni odbor Saveta za implementaciju: Francuska, Italija, Velika Britanija, Nemačka, SAD, Japan, Kanada, Rusija, Predsedništvo EU, Evropska komisija i Organizacija islamske konferencije koju predstavlja Turska. Na čelu Upravnog odbora je Visoki predstavnik za BiH.

Peace Implementation CouncilSajt Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (OHR)

Ambasadori Upravnog odbora Savjeta za implementaciju mira u BiH, bez Rusije, zaključili su da referendum u Srpskoj destabilizuje BiH i zatražili da vlasti Srpske referendum ne održe.

"Predloženi referendum u Republici Srpskoj, koji od birača u Republici Srpskoj traži da se izjasne o pitanju o kome je već odlučio Ustavni sud BiH, podiže političke tenzije, koje nekonstruktivno odvlače pažnju sa veoma ozbiljnih ekonomskih i socijalnih izazova pred kojima se BiH nalazi. Pozivamo vlasti Republike Srpske da ne održe referendum", navedeno je u izjavi ambasadora PIK-a.

Ruska Federacija nije prihatila tekst ove izjave i izdvojila je mišljenje. Ambasador Petar Ivancov smatra da je trebalo razgovarati o rješenju nakon odluke Ustavnog suda BiH, a ne stalno tražiti ustupke od Srpske.

- Nismo podržali tekst zajedničke izjave jer se u njemu samo prijeti i osuđuje. Smatram da se do rješenja problema koji postoji može doći, prije svega, dijalogom - rekao je Ivancov.

Ambasadori PIK-a, bez Rusije, podržali su odluku Ustavnog suda BiH od Danu Republike, 9. januaru. Izjavili su da nijedan referendum ne može da promijeni konačne i obavezujuće odluke Ustavnog suda BiH.

"Odluka Ustavnog suda BiH ostaje na snazi u potpunosti i mora se poštovati, u skladu sa Opštim okvirnim sporazumom za mir.", navedeno je u izjavi.

Rusija smatra da bi bilo bolje da su umjesto prijetnji i osuda, ostali ambasadori PIK-a, pomogli da nakon odluke Ustavnog suda BiH, dogovori kompromisno rješenje.

- Mislim da je Ustavni sud trebalo da bude malo pažljiviji, ne samo prema zakonu, nego i prema sveukupnoj situaciji u BiH - rekao je Ivancov.

Ivancov je potvrdio da niko na sjednici nije pominjao Bonska ovlašćenja. Ambasadori PIK-a, uz izdvojeno mišljenje Rusije, osudili su i izjave zvaničnika Srpske o referendumu, koji su poslanici Narodne skupštine jednoglasno izglasali. Izvor: Radiotelevizija Republike Srpske, 30. avgust 2016.

Izvor Radiotelevizija Republike Srpske, 30. avgust 2016.


 

Srbija nije podržala referendum u Republici Srpskoj

Predsednik Vlade Republike Srbije Aleksandar Vučić i predsednik Republike Srbije Tomislav Nikolić nisu podržali održavanje najavljenog referenduma u Republici Srpskoj, ali ni na koji način ne žele da utiču na promenu političkih stavova legitimno izabranih političara u tom entitetu.

Vučić i Nikolić su u zajedničkoj izjavi za medije, nakon sastanka sa Srbima iz Bosne i Hercegvine i Republike Srpske, istakli da je politika Srbije poštovanje teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine, kao i i integriteta entiteta Republike Srpske.

Oni su osudili organizovane napade iz pojedinih zemalja regiona na Republiku Srpsku i srpski narod, kao i licemerno ćutanje i pravljenje lažnih simetrija i ravnoteža od strane značajnog dela međunarodne zajednice.

Srbija će bez obzira na određene razlike u viđenjima situacije u regionu uvek podržati srpski narod, građane Republike Srpske i njene institucije, zaključili su Vučić i Nikolić

(izvor: Srbija nije podržala referendum u RS, Sajt vlade Srbije, 1. septembar 2016. godine)

Dodik: Ponosan na Srbiju; Nikolić i Vučić: O referendumu odlučuje Srpska

Predsjednik Srbije Tomislav Nikolić i premijer Aleksandar Vučić sastali su se u Beogradu sa predsjednikom Republike Srpske Miloradom Dodikom i premijerkom Željkom Cvijanović. Sastanku su prisustvovali i član Predsjedništva BiH iz Srpske Mladen Ivanić i predsjednik SDS-a Mladen Bosić.

Sastanak predstavnika Srpske i Srbije o referendumu - Foto: RTRS

Sastanak predstavnika Srpske i Srbije o referendumuFoto: RTRS

Tema sastanka bio je referendum o Danu Republike Srpske i poziv PIK-a vlastima u Srpskoj da referendum ne bude održan.

Predsjednik Srpske Milorad Dodik izrazio je zahvalnost rukovodstvu Srbije za organizovanje sastanka.

- Izražavam zahvalnost za mogućnost da popričamo o svim važnim pitanjima. Na nama je odgovornost. Republika Srpska smatra da postoje određene spekulacije o Danu Republike, ali smo jedinstveni u stavu da odbranimo taj dan - rekao je Dodik.

Predsjednik Srpske je naglasio da je ponosan na Srbiju.

Premijerka Srpske Željka Cvijanović rekla je da su ovakvi sastanci korisni i za Srpsku i za Srbiju.

- Korisno je da razgovaraju funkcioneri Republike Srpske i Srbije. Srbija se neće miješati, ima puno razumijevanja za sve što se događa u Republici Srpskoj, ali i u cijelom regionu. Ovo je naša odluka, mi smo opredijeljeni da idemo na refrendum, na način na koji smo se dogovorili - istakla je Cvijanovićeva.

Srpski član Predsjedništva BiH Mladen Ivanić rekao je da je 9. januar bio i ostao ključni datum za srpski narod.

- Mislim da Sarajevo treba da prihvati da je Srbima stalo do 9. januara i da ćemo naći način da sačuvamo taj dan. Da li će referenduma biti ili ne, odlučiće institucije Republike Srpske - rekao je Ivanić.

Predsjednik SDS-a Mladen Bosić rekao je da je danas čuo dosta informacija koje nije znao.

- Izražavam zabrinutost, ne samo za BiH, već i za region i apelujem da ne dođe do zaoštravanja koje će nas vratiti nazad u `90-te. Refrendum može biti održan jer niko u Narodnoj skupštini RS nije podnio inicijativu da se promijeni odluka - rekao je Bosić.

Predsjednik i premijer Srbije istakli su u saopštenju nakon sastanka, da je politika Srbije poštovanje teritorijalnog integriteta BiH, kao i integriteta Republike Srpske.

Nikolić i Vučić osudili su organizovane napade pojednih zemalja regiona koji stižu protiv Srbije i srpskog naroda, kao i licemjerno ćutanje i traženje lažnih simetrija i ravnoteža od strane značajnog dijela međunarodne zajednice.

Nikolić i Vučić nisu pružili podršku, ali ni na koji način nisu željeli da utiču na promjenu političkih stavova legitimno izabranih političara u Srpskoj povodom održavanja najavljenog referenduma. Srbija će bez obzira na određene razlike u viđenjima situacije u regionu podržati srpski narod, građane Republike Srpske i njene institucije.

Predsjednik Dodik prethodno je izjavio da nisu realna očekivanja da će se, poslije sastanka na Andrićevom vijencu, referendum otkazati iz tehničkih ili političkih razloga.

Istakao je da je 9. januar Dan državnosti Srpske, jer je Republika Srpska država, a BiH nije ništa.

"Ne činimo ništa što bi moglo ugroziti mir. Poziv na referendum nije antidejtonska i antiustavna aktivnost. Nikakve priče o secesiji nema", rekao je Dodik.

Mišljenje PIK-a u suštini odražava političku podršku kriminalu, koji su, kaže, činili visoki predstavnici, od prvog dana do danas.

Sastanak je održan u zgradi Generalnog sekretarijata predsjednika Srbije na Andrićevom vencu.

( Dodik: Ponosan na Srbiju; Nikolić i Vučić: O referendumu odlučuje Srpska RT TS, 1. 9. 2016

Hitne konsultacije predsednika Srbije Nikolića i premijera Vučića

U četvrtak sastanak Nikolića i Vučića sa srpskim liderima iz BiH i RS

Povodom odluke Saveta za sprovođenje mira u BiH predsednik Srbije Tomislav Nikolić pozvao je večeras na hitne konsultacije premijera Aleksandra Vučića. Sastanku se pridružili ministri Ivica Dačić, Nebojša Stefanović i Nela Kuburović, javlja reporter RTS-a.

Dogovoreno da se Nikolić i Vučić u četvrtak sastanu sa srpskim liderima iz BiH i RS, rekao je Dačić i poručio da će bezbednost i stabilnost biti sačuvani.

22.30 - Konsultacije završene posle dva sata. Vučić napustio zgradu Predsedništva, javlja reporter RTS-a.

22.15 - U četvrtak sastanak Nikolića i Vučića sa srpskim liderima iz BiH i RS kako bi se razmotrila aktuelna situacija i eventualni dalji koraci, kaže Dačić.

Sastanak predsednika Republike i premijera, koji je počeo oko 20.30 u zgradi Generalnog sekretarijata predsednika na Andrićevom vencu, završen je posle dva sata – nakon što je za četvrtak dogovoren susret Tomislava Nikolića i Aleksandra Vučića sa srpskim liderima iz Bosne i Hercegovine i Republike Srpske.

Zaključke sastanka novinarima je preneo šef srpske diplomatije Ivica Dačić, koji je prisustvovao razgovoru.

Dačić je, u izjavi novinarima, rekao da je predsednik Nikolić pozvao predsednika Vlade na konsultacije povodom situacije u regionu, to jest "povodom određenih odluka koje se tiču BiH, i Republike Srpske".

"Sastanku su se kasnije pridružile ličnosti državnog rukovodstva, detaljno je analizirana situacija koja se tiče bezbednosti i regionalne stabilnosti.

Razmatrano je o našim vitalnim nacionalnim i državnim interesima. Dogovorene su, preduzimaće se i preduzimaju se mere na zaštiti naših interesa. Građani Srbije mogu da budu spokojni i da znaju da neće biti ugrožena bezbednost i stabilnost naše zemlje, a nadamo se i u regionu", rekao je Dačić.

Dodao je da je na sednici usaglašeno da se održi sastanak Nikolića i Vučića sa srpskim liderima iz BiH i RS na kojima će se razmotriti aktuelna situacija i eventualno dalji koraci.

"Želim da ponovim da smo mi zainteresovani i da je od interesa za sve da se sačuva bezbednost i stabilnost u regionu", poručio je Dačić.

Predsednik Nikolić je premijera Vučića pozvao na hitne konsultacije, nakon što su ambasadori Upravnog odbora Saveta za sprovođenje mira u BiH pozvali vlasti u RS da ne održe referendum o Danu Republike jer će to, kako tvrde, destabilizovati BiH.

Sastanak predsednika i premijera je prvo bio "u četiri oka", da bi mu se kasnije priključilo i nekoliko ministara Vlade Srbije.

Reporter RTS-a javlja da je oko 21.05 u zgradu Predsedništva došao šef srpske diplomatije Ivica Dačić, a zatim i ministar policije Nebojša Stefanović. Nešto kasnije, oko 21.25 stigla je i ministarka pravde Nela Kuburović.

U zajedničkoj izjavi ambasadora Upravnog odbora Saveta za sprovođenje mira u BiH stoji da je potvrđeno da su odluke Ustavnog suda konačne i obavezujuće, kao i da entiteti moraju poštovati odluke institucija BiH.

Premijer Vučić je ranije rekao da će u slučaju da visoki predstavnik Valentin Incko zabrani referendum u RS, sazvati sastanak sa državnim rukovodstvom i predstavnicima političkih partija Republike Srpske.

Ambasador Rusije Petar Ivancov rekao je da je Rusija izdvojila mišljenje o tekstu zajedničke izjave jer smatra problematičnim to što se traže ustupci isključivo od Republike Srpske, umesto da se poziva na dijalog.

Predsedavajući Predsedništva BiH Bakir Izetbegović rekao je da Rusija već izvesno vreme neselektivno podržava sve što dolazi iz Republike Srpske.

Predsednik RS Milorad Dodik izjavio je da ga Savet za sprovođenje mira ne interesuje, dok je premijerka RS Željka Cvijanović ocenila da je Savet u funkciji bošnjačke politike.

Prema odluci Narodne skupštine Republike Srpske, referendum bi trebalo da se održi 25. septembra.

Referendumsko pitanje glasi: "Da li podržavate da se 9. januar obeležava i slavi kao Dan Republike Srpske?"

Izvor: RTS, UTORAK, 30. AVG 2016, 18:49 -> 23:10

DOKUMENT: Izjava ambasadora UO Vijeća za provedbu mira o referendumu koji je raspisala NSRS 15. jula*

Ustavom BiH nedvojbeno je utvrđeno da su odluke Ustavnog suda BiH konačne i obvezujuće i da su entiteti u obavezi da poštuju odluke institucija BiH. U tom kontekstu, predloženi referendum u Republici Srpskoj, koji od birača u RS traži da se izjasne o pitanju o kome je već odlučio Ustavni sud BiH, je destabilizirajući i podiže političke tenzije, koje nekonstruktivno odvlače pažnju sa veoma ozbiljnih ekonomskih i socijalnih izazova pred kojima se BiH nalazi. Pozivamo vlasti Republike Srpske da ne održe referendum.

Iako referendum o entitetskim praznicima može potpadati pod nadležnost jednog entiteta, bilo koji referendum mora biti proveden na način koji je u skladu sa Ustavom BiH, i ne može kršiti Opći okvirni sporazum za mir niti ustavni okvir BiH. Ambasadori Upravnog odbora Vijeća za provedbu mira (Peace Implementation Council – PIC) primili su k znanju uvjeravanja Vlade RS da je cilj referenduma da bude „korak ka provedbi odluke Ustavnog suda BiH". Ali je Upravni odbor PIC-a također konstatirao da su predsjednik RS i Narodna skupština RS (NSRS)više puta osporavali nadležnost državnih pravosudnih institucija u BiH. [ Na primjer, u obrazloženju koje se nalazi u prilogu odluke koju je NSRS donijela 15. jula 2016., kao njena osnova, za odluke Ustavnog suda BiH se kaže da su „upitnog pravnog legitimiteta".] Takve izjave i akti protivni su Općem okvirnom sporazumu za mir i vladavini prava, i jednostavno su neprihvatljive.

U tom kontekstu, ističemo da nijedan referendum ne može promijeniti činjenicu da su odluke Ustavnog suda BiH konačne i obavezujuće. Odluka Ustavnog suda BiH ostaje na snazi u potpunosti i mora se poštovati, u skladu sa Općim okvirnim sporazumom za mir.

Politički direktori Upravnog odbora PIC-a su više puta istaknuli, između ostalog i u junu 2016. i decembru 2015. godine, "da je Ustavni sud BiH sastavni dio Aneksa 4. Općeg okvirnog sporazuma za mir, i da je ključan za njegovu provedbu."

Upravni odbor PIC-a još jednom je potvrdio svoju podršku visokom predstavniku kao konačnom autoritetu za tumačenje civilnih aspekata Općeg okvirnog sporazuma za mir, u skladu sa Aneksom 10. Sporazuma i relevantnim rezolucijama Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda.

Upravni odbor PIC-a poziva institucije BiH da ovo pitanje riješe kroz ustanovljene zakonske procedure i postojeći ustavni okvir, te putem konstruktivnog dijaloga. U tom kontekstu, konstatiramo da su pred Ustavnim sudom BiH već u toku postupci koje su pokrenuli predstavnici državnih institucija s ciljem ocjenjivanja ustavnosti odluke NSRS o referendumu, kao i zahtjev za preispitivanje odluke Ustavnog suda BiH o Zakonu o praznicima RS koji je podnijela NSRS. Koliko je poznato Upravnom odboru PIC-a, predsjednik Ustavnog suda je nagovijestio da bi se sjednica Suda mogla održati prije referenduma.

Upravni odbor PIC-a nadalje poziva sve strane u BiH da se suzdrže od ishitrenih mjera i retorike koja vodi podjelama, koje samo produbljuju negativnu političku atmosferu. U tom kontekstu, Upravni odbor PIC-a žali zbog korištenja secesionističke retorike na svim stranama, i još jednom potvrđuje svoju neupitnu opredijeljenost za teritorijalni integritet i fundamentalnu strukturu BiH kao jedinstvene, suverene države koja se sastoji od dva entiteta, koji nemaju pravo na otcjepljenje. Nećemo tolerirati bilo kakvo kršenje Općeg okvirnog sporazuma za mir, uključujući, između ostalog, i pokušaje otcjepljenja. Neće biti prekrajanja geografske karte BiH.

Upravni odbor PIC-a će nastaviti pratiti ovo pitanje i dalji razvoj događaja.

* Ruska Federacija se ne pridružuje ovoj izjavi.

Ambasadori UO PIC-a, 30. 8. 2016.

Sajt Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu (OHR) 30. 8. 2016.)

DOKUMENT: Odluka Ustavnog suda BiH

DOKUMENT: Odluka Ustavnog suda BiH

Datum odluke26.11.2015
NaslovBakir Izetbegović, član Predsjedništva Bosne i Hercegovine
Vrsta odluke-rješenjaOdluka o meritumu
Objavljeno uSlužbeni glasnik BiH 100/15, 29.12.2015
Službene novine FBiH 2/16, 13.01.2016
Službeni glasnik RS 5/16, 28.01.2016
Ključne riječiP12.1. - Opća zabrana diskriminacije
6.3.a. - Ocjena ustavnosti - nadležnost iz čl. VI/3.a)
D63.1.d.1. - Odustanak od zahtjeva
Praznici
PovredeSaglasnost sa Ustavom/EK
Nema povrede
Osporeni akt
Zaključak101. Ustavni sud zaključuje da je član 3.b) Zakona o praznicima („Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) u suprotnosti s članom I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2. a) i c) Međunarodne konvencije i članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju.

Sažetak odluke Ustavnog suda BiH, 26.11.2015

Ustavni sud Bosne i Hercegovine u plenarnom sazivu, u predmetu broj U 3/13, rješavajući zahtjev Bakira Izetbegovića, člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine, na osnovu člana VI/3.a) Ustava Bosne i Hercegovine, člana 57. stav (2) tačka b), člana 59. st. (1) i (2), člana 61. stav (4) i člana 63. stav (1) tačka d) Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik Bosne i Hercegovine" broj 94/14 – Prečišćeni tekst) u sastavu: Mirsad Ćeman, predsjednik Zlatko M. Knežević, potpredsjednik Margarita Caca-Nikolovska, potpredsjednica Tudor Pantiru, sudija Valerija Galić, sutkinja Miodrag Simović, sudija Constance Grewe, sutkinja Seada Palavrić, sutkinja na sjednici održanoj 26. novembra 2015. godine donio je

ODLUKU O DOPUSTIVOSTI I MERITUMU

Usvaja se zahtjev Bakira Izetbegovića, člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine, za ocjenu ustavnosti člana 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07).

Utvrđuje se da član 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) nije u skladu s članom I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2.a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije i članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

Nalaže se Narodnoj skupštini Republike Srpske da, u skladu s članom 61. stav (4) Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, u roku od šest mjeseci od dostavljanja ove odluke, usaglasi član 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) s Ustavom Bosne i Hercegovine.

Nalaže se Narodnoj skupštini Republike Srpske da, u skladu s članom 72. stav (5) Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, u roku iz prethodnog stava, obavijesti Ustavni sud Bosne i Hercegovine o preduzetim mjerama s ciljem izvršenja ove odluke.

Obustavlja se postupak povodom zahtjeva Bakira Izetbegovića, člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine, za ocjenu ustavnosti člana 2.b) Zakona o praznicima Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) zbog toga što je podnosilac zahtjeva odustao od zahtjeva.

Odluku objaviti u "Službenom glasniku Bosne i Hercegovine", "Službenim novinama Federacije Bosne i Hercegovine", "Službenom glasniku Republike Srpske" i "Službenom glasniku Distrikta Brčko Bosne i Hercegovine".

OBRAZLOŽENJE

I. Uvod

1. Bakir Izetbegović, član Predsjedništva Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: podnosilac zahtjeva), podnio je 17. januara 2013. godine Ustavnom sudu Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: Ustavni sud) zahtjev za ocjenu ustavnosti člana 2.b) i člana 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07; u daljnjem tekstu: Zakon o praznicima).

II. Postupak pred Ustavnim sudom

2. Na osnovu člana 22. stav (1) Pravila Ustavnog suda, od Narodne skupštine Republike Srpske (u daljnjem tekstu: Narodna skupština) zatraženo je 30. januara 2013. godine da dostavi odgovor na zahtjev.

3. Na osnovu člana 15. stav (3) Pravila Ustavnog suda, od Evropske komisije za demokratiju putem prava (Venecijanska komisija) zatraženo je 20. juna 2013. godine, a od klubova delegata iz reda bošnjačkog, srpskog i hrvatskog naroda i iz reda Ostalih u Vijeću naroda Republike Srpske, te od Pravnog odjela Visokog predstavnika u BiH 7. aprila 2015. godine da dostave stručno pisano mišljenje u vezi s predmetnim zahtjevom.

4. Narodna skupština dostavila je odgovor na zahtjev 12. februara 2013. godine.

5. Venecijanska komisija dostavila je stručno pisano mišljenje 18. oktobra 2013. godine.

6. Klubovi delegata iz reda bošnjačkog, srpskog i hrvatskog naroda i iz reda Ostalih u Vijeću naroda Republike Srpske stručna pisana mišljenja dostavili su 11. maja 2015. godine.

7. Pravni odjel Visokog predstavnika u BiH obavijestio je Ustavni sud 11. maja 2015. godine da neće učestvovati u postupku pred Ustavnim sudom.

8. Na osnovu člana 26. stav (2) Pravila Ustavnog suda, odgovor na zahtjev dostavljen je podnosiocu zahtjeva 16. aprila 2013. godine.

9. Na Plenarnoj sjednici održanoj 22. januara 2015. godine Ustavni sud je odlučio da održi javnu raspravu u ovom predmetu.

10. Javna rasprava održana je 29. septembra 2015. godine.

III. Zahtjev a) Navodi iz zahtjeva

11. Podnosilac zahtjeva smatra da čl. 2.b) i 3.b) Zakona o praznicima, kojim je propisano da je jedan od republičkih praznika Dan Republike koji se obilježava 9. januara, nisu u saglasnosti s članom 14. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda (u daljnjem tekstu: Evropska konvencija), članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, te članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2. a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije (u daljnjem tekstu: Međunarodna konvencija).

12. Podnosilac zahtjeva tvrdi da je Dan Republike koji se obilježava 9. januara kao praznik uspostavila "Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini" još 1992. godine bez učešća Bošnjaka i Hrvata u svom sastavu, a što nesumnjivo ukazuje na to da su Bošnjaci i Hrvati u Republici Srpskoj, ali i Ostali, odnosno drugi građani Bosne i Hercegovine drugačije tretirani u odnosu na Srbe u Republici Srpskoj, protivno članu 1.1. i članu 2. a) i c) Međunarodne konvencije. Podnosilac zahtjeva posebno ukazuje na član 2. d) i e) navedene Konvencije koji, prema njegovom mišljenju, propisuje da se moraju preduzeti efikasne mjere "nacionalne i lokalne politike" s ciljem ukidanja ili poništenja svakog zakona i svakog propisa čiji je cilj nejednak tretman, odnosno diskriminacijski tretman.

13. Podnosilac zahtjeva navodi da je 9. januara 1992. godine Skupština srpskog naroda u BiH usvojila Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: Deklaracija), kojom je predviđeno teritorijalno razgraničenje s političkim zajednicama drugih naroda Bosne i Hercegovine. Prema njegovom mišljenju, iz tog dokumenta jasno proizlazi namjera da se formira država dominantno jednog – srpskog naroda uz apsolutno isključivanje i diskriminaciju svih drugih naroda i gaženje njihovih prava. Prema navodima podnosioca zahtjeva, to će se kasnije pokazati i tokom, kako ističe: "[…] agresije na BiH kada je na tom teritoriju izvršeno sistematsko i plansko etničko čišćenje svih koji nisu Srbi, uz činjenje brojnih drugih povreda međunarodnog humanitarnog prava, što će kulminirati genocidom nad Bošnjacima u Srebrenici".

14. Podnosilac zahtjeva smatra da svako određivanje praznika entiteta koji simbolizira samo jedan ili samo dva od tri konstitutivna naroda u Bosni i Hercegovini predstavlja mjere koje vode razlikovanju, isključenju, ograničavanju ili davanju prvenstva, zasnovano na nacionalnom ili etničkom porijeklu i da ima cilj da naruši ili kompromitira priznanje, uživanje ili vršenje, pod jednakim uvjetima, ljudskih prava i osnovnih sloboda u svim oblastima života.

15. Dalje, podnosilac zahtjeva ukazuje na to da je Republika Srpska usvajanjem Zakona o praznicima 30. marta 2007. godine, kojim je 9. januar određen kao Dan Republike, "izigrala" Odluku Ustavnog suda o dopustivosti i meritumu broj U 4/04 (Druga djelimična odluka). S tim u vezi ukazuje na to da je u navedenoj odluci Ustavni sud utvrdio da nisu u skladu s Ustavom Bosne i Hercegovine odredbe Zakona o slavama i svetkovinama Republike Srpske (u daljnjem tekstu: Zakon o slavama i svetkovinama), kojim je, između ostalog, bio predviđen kao praznik i Dan Republike koji se obilježavao 9. januara. Podnosilac zahtjeva ističe da je u postupku usvajanja Zakona o praznicima 2007. godine, čije odredbe osporava, Klub delegata bošnjačkog naroda u Vijeću naroda Narodne skupštine istakao prigovor u pogledu vitalnog nacionalnog interesa, ali da je Ustavni sud Republike Srpske prigovor odbacio jer nije sadržavao argumentaciju za takve navode. Podnosilac zahtjeva navodi da je Narodna skupština uprkos tome ustrajala na promoviranju datuma koji nije, i nikada neće biti, datum koji će prihvatiti svi građani Republike Srpske. U vezi s tim ukazuje na to da je prema popisu iz 1991. godine (na području današnje Republike Srpske) bilo 43% onih koji nisu bili etnički Srbi, uključujući i Bošnjake i Hrvate, ali i druge građane Republike Srpske.

16. Podnosilac zahtjeva smatra da ni formalnopravno 9. januar ne može biti određen kao Dan Republike. U vezi s tim ukazuje na to da je Ustavni sud Republike Bosne i Hercegovine, kao sud tada već međunarodno priznate države, svojom odlukom iz oktobra 1992. godine utvrdio da Skupština srpskog naroda u BiH predstavlja nelegalan i neformalan organ, poništio sve akte koje je takav organ donio, uključujući Deklaraciju i Ustav Republike Srpske, kao i sve provedbene propise. Podnosilac zahtjeva smatra da se Deklaracija i Odluka Ustavnog suda Republike Bosne i Hercegovine moraju posmatrati u korelaciji s članom I/2. Aneksa 2. Ustava Bosne i Hercegovine. Slijedom navedenog, podnosilac zahtjeva je naveo da smatra da Republika Srpska nije ni postojala do datuma potpisivanja Općeg okvirnog sporazuma za mir, kojim je utvrđeno da se Bosna i Hercegovina sastoji od dva entiteta: Federacije Bosne i Hercegovine i Republike Srpske.

17. Dalje, podnosilac zahtjeva ukazuje na diskriminirajući karakter osporenog člana jer za pripadnike nesrpskog naroda nije moguće da slave dan kada su uspostavljeni organi Republike Srpske koji su počinili genocid u Srebrenici, ali i druge ratne zločine na teritoriji Bosne i Hercegovine s ciljem uništenja nesrpskog stanovništva. Podnosilac zahtjeva navodi da je presudom Međunarodnog suda pravde u Hagu povodom tužbe Bosne i Hercegovine protiv Srbije i Crne Gore za genocid u Bosni i Hercegovini utvrđeno da su oružane formacije Republike Srpske, koje su, prema navodima podnosioca zahtjeva, uspostavljene 9. januara 1992. godine, počinile radnje genocida u Srebrenici, te da je funkcija oficira VRS bila da postupaju u ime vlasti bosanskih Srba, naročito vlasti Republike Srpske. S tim u vezi je ukazano i na presude Međunarodnog suda za ratne zločine za bivšu Jugoslaviju koje također ukazuju na kršenja ljudskih prava i činjenje ratnih zločina, te na rezolucije UN-a u kojima je u više navrata postupanje službenih vojnih i policijskih organa Republike Srpske na teritoriji Bosne i Hercegovine osuđivano uz ukazivanje na kršenje ratnog i humanitarnog prava i potpuno ukidanje bilo kakvih prava za pripadnike drugih naroda koji nisu bili Srbi.

18. Podnosilac zahtjeva ističe da je nakon donošenja Odluke Ustavnog suda broj U 5/98-III od 1. jula 2000. godine članom 1. Ustava Republike Srpske određeno da je Republika Srpska jedan od dva ravnopravna entiteta u BiH, te da Srbi, Bošnjaci i Hrvati kao konstitutivni narodi, Ostali i građani ravnopravno i bez diskriminacije učestvuju u vršenju vlasti u Republici Srpskoj. Na osnovu navedenog, podnosilac zahtjeva zaključuje da Republika Srpska nije "država srpskog naroda i građana koji u njoj žive", kako je zapisano u "Ustavu Republike Srpske iz 1992. godine", što je zasnovano na Deklaraciji od 9. januara 1992. godine, nego je entitet u kojem moraju biti ravnopravno zastupljeni svi konstitutivni narodi, Ostali i građani BiH. Podnosilac zahtjeva zaključuje da iz navedenog jasno proizlazi da su članom 2.b) i članom 3.b) Zakona o praznicima diskriminirani oni koji nisu Srbi u Republici Srpskoj.

19. Podnosilac zahtjeva je citirao i stav Ustavnog suda iz Odluke o dopustivosti i meritumu broj U 4/04 od 31. marta 2006. godine iskazan pri ocjeni ustavnosti entitetskih zakona o zastavi, grbu i himni (tačka 131), prema kojem zvanični simboli entiteta moraju odražavati njegov multietnički sastav. S tim u vezi, podnosilac zahtjeva tvrdi da isti pristup mora biti primijenjen i u odnosu na praznike koji, prema njegovom mišljenju, također imaju simboličko značenje. Podnosilac zahtjeva je ukazao na to da se mora imati u vidu da se radi o prazniku koji se označava kao Dan Republike i koji se odnosi na sve građane, organe, organizacije, jedinice lokalne samouprave, preduzeća, ustanove i organizacije i lica koja profesionalno obavljaju uslužnu i proizvodnu djelatnost, a kako je propisano članom 1. osporenog Zakona o praznicima.

20. Podnosilac zahtjeva ističe i da se taj datum (9. januar) u Republici Srpskoj proslavlja kao datum isključivo vezan za srpski narod. U vezi s tim je ukazao na to da se priređuju crkvene svečanosti za proslavu tog praznika, da se tog dana slavi i krsna slava Republike Srpske – Sveti arhiđakon Stefan, a što sve ukazuje na oficijelnu vezu i odnos Republike Srpske prema isključivo jednoj religijskoj grupi – pravoslavcima, pri čemu su zanemarene sve druge grupe i pojedinci koji žive u Republici Srpskoj. Također, ukazano je na to da pravoslavni svećenici aktivno učestvuju u ceremoniji obilježavanja tog praznika, te da se religioznim ceremonijama dodatno daje značaj tom datumu i stavlja do znanja pripadnicima drugih naroda da to nije njihov, već samo praznik pripadnika srpskog naroda. U prilog navedenom, podnosilac zahtjeva je priložio i zvaničnu pozivnicu za obilježavanje Dana Republike 9. januara iz koje proizlazi da se ceremonija obilježavanja praznika sastoji od crkvene i svjetovne svečanosti.

21. Podnosilac zahtjeva zaključuje da bi bilo mnogo primjerenije da se kao datum Republike Srpske slavi neki od datuma koji se vežu za formalnopravno priznanje Republike Srpske, te da su usvajanjem 9. januara kao Dana Republike svi drugi narodi u Republici Srpskoj stavljeni u podređeni i diskriminirajući položaj. Pri tome, prema njegovom mišljenju, posebno treba imati u vidu događaje koji su uslijedili nakon 9. januara 1992. godine koji nisu donijeli nikakvo dobro niti jednom građaninu Bosne i Hercegovine, a posebno onima koji nisu Srbi.

22. Podnosilac zahtjeva je zatražio da Ustavni sud donese odluku kojom će utvrditi da čl. 2.b) i 3.b) Zakona o praznicima nisu u skladu s Protokolom broj 12 uz Evropsku konvenciju, s članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2. a) i c) Međunarodne konvencije, te da Narodnoj skupštini naloži da osporene odredbe uskladi s Ustavom Bosne i Hercegovine.

b) Odgovor na zahtjev

23. Narodna skupština je, ukazujući na praksu Evropskog suda u predmetima Abdulaziz, Cabales i Balkandali protiv Ujedinjenog Kraljevstva, Petrović protiv Austrije i Sahin protiv Njemačke, naglasila da u predmetnom zahtjevu ne može biti riječi o primjenjivosti člana 14. Evropske konvencije, s obzirom na to da navedeni član služi samo za ustanovljenje diskriminacije u odnosu na prava i slobode koje štite ostali članovi Konvencije i njenih protokola.

24. Narodna skupština je istakla da predmetni zahtjev predstavlja zloupotrebu prava na obraćanje Ustavnom sudu. Prema ocjeni Narodne skupštine, podnosilac zahtjeva tvrdi da Dan Republike predstavlja dan kada su uspostavljeni organi Republike Srpske koji su počinili genocid u Srebrenici, ali i druge teške ratne zločine na teritoriji Bosne i Hercegovine s ciljem uništenja nesrpskog stanovništva. Prema stavu Narodne skupštine, uvredljivost tog navoda ogleda se u činjenici da u Konvenciji o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida, zatim u teoriji uopće, u zakonodavstvu Bosne i Hercegovine, a i u praksi Tribunala za bivšu Jugoslaviju genocid označava individualno krivično djelo, te da ga organi Republike Srpske, pogotovo u svom današnjem multietničkom sastavu (koji je i usvojio Zakon o praznicima), nisu mogli počiniti kolektivno.

25. Narodna skupština smatra da je zahtjev u dijelu koji se tiče usaglašenosti s Evropskom konvencijom i Međunarodnom konvencijom neprihvatljiv i ratione materiae. S tim u vezi je ukazano na to da bi se pravo na obilježavanje praznika, per se, u širem teorijskom konceptu moglo smatrati jednim od ljudskih prava, ali da kao takvo nije regulirano ni Evropskom konvencijom, a ni njenim protokolima, kao ni Međunarodnom konvencijom, dakle kao jedno od osnovnih prava.

26. Najzad, Narodna skupština je, u vezi s prihvatljivošću zahtjeva, istakla i da je zahtjev očigledno neosnovan. Narodna skupština je ukazala na to da je nesporno da se 9. januar obilježava kao vjerski praznik i dan Svetog Stefana, ali i da se ostali republički praznici (Nova godina, Prvi maj, Dan pobjede nad fašizmom, te Dan uspostave Općeg okvirnog sporazuma), također, poklapaju s vjerskim praznicima iz pravoslavnog ili katoličkog kalendara. Najzad, navedeno je da u Zakonu o praznicima Dan Republike (9. januar) nije označen kao vjerski praznik, odnosno da bi nalaženje bilo kojeg datuma na koji se ne obilježava neki od vjerskih praznika bilo zapravo nemoguće, s obzirom na njihov veliki broj u vjerskim kalendarima.

27. U odnosu na meritum zahtjeva, Narodna skupština je istakla da zahtjev ne sadrži pravno obrazloženje, niti odgovor na pitanje u čemu se sastoji ometanje, odnosno diskriminacija pojedinca u korištenju prava obilježavanjem 9. januara kao Dana Republike. Narodna skupština smatra da podnosilac zahtjeva nije ponudio bilo kakvo obrazloženje ili dokaz da se obilježavanjem Dana Republike, koji se poklapa s vjerskim praznikom, uspostavlja različit tretman koji dosljedno tome ugrožava bilo čija prava, odnosno da se vrši diskriminacija po bilo kojem osnovu.

28. Narodna skupština ukazuje na to da podnosilac zahtjeva tvrdi da su obilježavanjem Dana Republike 9. januara (koji je ujedno i vjerski praznik pravoslavnih vjernika) diskriminirana druga dva konstitutivna naroda, odnosno da iz zahtjeva proizlazi da nisu diskriminirani pripadnici ostalih nacionalnosti ili pak ateisti i agnostici. S tim u vezi je istaknuto: "Nije razumljiva frustracija i veoma subjektivna percepcija podnosioca zahtjeva da se Dan Republike obilježava u skladu s bilo čijim religijskim ili filozofskim uvjerenjem, a čak i kada bi bila [...] 'subjektivna percepcija nije sama po sebi dovoljna da se konstatuje povreda prava iz Evropske konvencije'" (vidi Evropski sud, Lautsi protiv Italije, presuda od 18. marta 2011. godine, stav 66).

29. Dalje, Narodna skupština je istakla da je, prema članu 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, potrebno da pravo u čijem vršenju dolazi do diskriminacije bude predviđeno zakonom, a da isto rješenje slijedi i Međunarodna konvencija. Prema ocjeni Narodne skupštine, podnosilac zahtjeva smatra da se radi o pravu na obilježavanje Dana Republike, a koje, kako je istakao podnosilac zahtjeva, imaju samo Srbi pravoslavne vjeroispovijesti. Prema mišljenju Narodne skupštine, ne postoji zakonom predviđeno pravo u odnosu na koje se vrši navodna diskriminacija, a shodno tome nema ni različitog tretmana, što je osnov svih međunarodnih dokumenata o zabrani diskriminacije.

30. Narodna skupština je navela da je Zakon o praznicima, čije odredbe osporava podnosilac zahtjeva, donijet nakon provođenja Odluke broj U 5/98, da ga je usvojila Narodna skupština čiji je sastav odražavao promjene nastale navedenom odlukom, tj. bio je multietnički, da je Klub delegata bošnjačkog naroda u Vijeću naroda pokrenuo mehanizam zaštite vitalnog nacionalnog interesa, te da je Ustavni sud Republike Srpske (Vijećem multietničkog sastava predsjedavao je predstavnik bošnjačkog naroda iz reda sudija Ustavnog suda Republike Srpske) rješenjem od 10. maja 2007. godine taj zahtjev proglasio neprihvatljivim jer nije konkretizirao u čemu se ogleda povreda vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda u Zakonu o praznicima, te da je uopćeno navedeno da se pokreće pitanje zaštite vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda u konkretnom Zakonu. Prema ocjeni Narodne skupštine, isto se ponavlja i u predmetnom zahtjevu u kojem nije navedeno u čemu se sastoji diskriminacija, odnosno ne daju se pravno relevantna obrazloženja.

31. Dalje, Narodna skupština je ocijenila "neumjesnom" tvrdnju podnosioca zahtjeva da se Dan Republike proslavlja kao datum vezan isključivo za srpski narod, pri čemu se priređuju crkvene svečanosti za proslavu tog praznika, te da se tog datuma također slavi i krsna slava Republike Srpske. U vezi s tim je ukazano na to da u Zakonu o praznicima Dan Republike nije označen kao vjerski praznik, te da se ceremonijalni dio obilježavanja praznika ne utvrđuje zakonskim tekstom i stoga ne može biti označen kao "zakonit" ili "nezakonit", odnosno "pravni" ili "protivpravni". S tim u vezi je ukazano i na to da su Zakonom o praznicima posebno uređeni vjerski praznici koji uvažavaju tri vodeće religijske grupe, odnosno ostale vjeroispovijesti. Najzad, istaknuto je da Vlada Republike Srpske može odlukom odrediti obilježavanje i drugih datuma, uvažavajući historijsko, kulturološko i tradicionalno naslijeđe konstitutivnih naroda Republike Srpske. Shodno navedenom, zaključeno je da podnosilac zahtjeva nije uspostavio pravnu vezu između državnih i vjerskih praznika i time obrazložio navodnu diskriminaciju.

32. Najzad, Narodna skupština je predložila da se usvoje njeni prethodni prigovori i utvrdi da član 14. Evropske konvencije nije primjenjiv u konkretnom slučaju, te da se ostatak zahtjeva proglasi nedopustivim. Ukoliko pak Ustavni sud bude odlučivao u meritumu u segmentu primjene člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, te člana II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2. a) i c) Međunarodne konvencije, predloženo je da se zahtjev odbije, odnosno da se donese odluka o nepostojanju diskriminacije u odnosu na primjenu osporenih odredbi Zakona o praznicima.

c) Mišljenje Venecijanske komisije dato u svojstvu amicus curiae

33. Venecijanska komisija je izrazila stav da u specifičnim okolnostima u BiH, te imajući u vidu sudsku praksu Ustavnog suda BiH, osporene odredbe Zakona o praznicima mogu pokrenuti pitanje diskriminacije u smislu člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju i člana 2. a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije u vezi s članom II/4. Ustava BiH. Venecijanska komisija je istakla da se, nezavisno od prvobitne namjere tvoraca Zakona o praznicima, čini da se i u Republici Srpskoj, kao i van nje, 9. januar percipira kao praznik povezan s dva događaja, usvajanje Deklaracije o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine, te da se 9. januara obilježava Dan Republike, ali i Sveti Stefan, pravoslavni svetac, koji, za razliku od religijskih praznika koji su propisani istim Zakonom za tri glavne konfesijske grupe, nema protutežu u sličnim praznicima ostalih konstitutivnih naroda. Venecijanska komisija je istakla da, iako se Zakon o praznicima primjenjuje na sve građane i u tom smislu navodno nije diskriminirajući, treba imati u vidu dva faktora: prvi je tekst samog zakona kojim se proglašava Dan Republike kao praznik koji je isključivo vezan za jedan konstitutivni narod, dok se u isto vrijeme pravnim licima nameće obaveza pod prijetnjom sankcije da se ne radi na taj dan. Kao drugi faktor navedena je specifična situacija u BiH nakon građanskog rata u ranim 90-im, tj. da je jedan od pet glavnih praznika entiteta dan koji je usko vezan za nemile događaje iz ranih 90-ih, da kao takav budi neugodnost i poniženje kod nekih stanovnika, te da, iako nije propisano obavezno učešće u njegovom obilježavanju, nametnut je kao slobodan dan, ukoliko se postupa suprotno.

d) Pisana mišljenja klubova delegata u Vijeću naroda Republike Srpske

34. Klub delegata iz reda Ostalih u Vijeću naroda Republike Srpske u svom stručnom pisanom mišljenju, s kojim se u cjelini slažu i Klub delegata iz reda hrvatskog naroda i Klub delegata iz reda srpskog naroda, najprije je istakao da zahtjev nije dopustiv.

35. U vezi s tim je ukazano na to da, shodno članu 19. stav (1) alineja 4. Pravila Ustavnog suda, zahtjev ne sadrži navode, dokaze i činjenice na kojim se zasniva, te da, shodno članu 32. Pravila Ustavnog suda, nije definirana i precizirana priroda povrede na koju se podnosilac zahtjeva poziva, niti su tvrdnje podnosioca zahtjeva potkrijepljene bilo kakvim dokazima i adekvatnim obrazloženjem povrede prava na koju se ukazuje. Stoga smatraju da osjećaj ugroženosti ili ogorčenja zbog nesretnih zbivanja iz zajedničke bliske prošlosti, u smislu citiranih odredbi Pravila Ustavnog suda, ne bi smio biti osnov za osporavanje akta usvojenog u skladu s demokratskim principima i Ustavom i zakonom predviđenim procedurama. Također, izražen je stav da bi Ustavni sud, imajući u vidu i nepotkrijepljenost zahtjeva, ulaženjem u meritorno odlučivanje na određeni način dao primat političkim argumentima na kojim se pravno valjan zahtjev za ocjenu ustavnosti ne bi smio zasnivati naspram pravnih argumenta, dokaza i činjenica.

36. U pogledu merituma zahtjeva ukazano je na to da nije moguće zaključiti na koja prava i slobode se odnosi eventualna diskriminacija koja se uspostavlja Zakonom o praznicima, kao i na koja lica, grupe ili narode, a što je neophodno i u smislu člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju i u smislu Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije.

37. Istaknuto je da se na obilježavanje i svetkovanje tog praznika pozivaju svi građani, predstavnici svih konstitutivnih i ostalih naroda, političkih, vjerskih i drugih zajednica iz Republike Srpske. S obzirom na to da je Zakonom o praznicima izvršeno jasno razdvajanje između republičkih i vjerskih praznika i da je svima, bez diskriminacije, omogućeno proslavljanje vjerskih praznika prema vlastitom izboru, neosnovanom je ocijenjena tvrdnja podnosioca zahtjeva da se Dan Republike proslavlja kao vjerski praznik pripadnika pravoslavne vjeroispovijesti, koji svakako nisu samo srpske nacionalnosti, pa da se time vrši diskriminacija.

38. Slijedom navedenog, klubovi delegata iz reda Ostalih, te hrvatskog i srpskog naroda, smatraju da su čl. 2.b) i 3.b) Zakona o praznicima u skladu s Ustavom i najvišim principima zaštite ljudskih prava i sloboda i da ni na koji način ne diskriminiraju građane iz reda konstitutivnih i ostalih naroda.

39. Klub delegata iz reda bošnjačkog naroda u Vijeću naroda Republike Srpske u stručnom pisanom mišljenju iznio je stav da 9. januar kao dan kada se slavi Dan Republike bošnjački narod nikad neće prihvatiti. Kao razlog naveli su to što je 9. januara 1992. godine Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini usvojila Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine iz koje, prema njihovom mišljenju, jasno proizlazi namjera da se formira država dominantno jednog – srpskog naroda uz apsolutno isključivanje i diskriminaciju svih drugih naroda, a što se pokazalo, kako je izričito navedeno: "[…] i tokom agresije na BiH kada je na tom teritoriju izvršeno sistematsko i plansko etničko čišćenje svih koji nisu Srbi, činjenjem brojnih drugih povreda međunarodnog humanitarnog prava, što je kulminiralo genocidom nad Bošnjacima u Srebrenici". Također, ukazano je i na mišljenje Venecijanske komisije koja je, kako taj Klub smatra, zaključila da je proslava 9. januara kao Dana Republike diskriminirajući čin prema ostalim narodima u tom dijelu BiH. Najzad, istaknuto je i da je taj Klub u više navrata pokretao mehanizam zaštite vitalnog nacionalnog interesa i predlagao amandmane na Zakon o praznicima, kao i da je rješenjem Ustavnog suda Republike Srpske od 17. maja 2007. godine zahtjev odbačen jer nije sadržavao argumentaciju za utvrđivanje postojanja vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda. Slijedom navedenog, Klub delegata iz reda bošnjačkog naroda smatra da je zahtjev osnovan, te da članovi 2.b) i 3.b) Zakona o praznicima nisu u skladu s članom 1. Protokola broj 12.

IV. Javna rasprava

40. Ustavni sud je, u skladu s članom 46. Pravila Ustavnog suda, na Plenarnoj sjednici održanoj 22. januara 2015. godine odlučio održati javnu raspravu na kojoj će se raspravljati o konkretnom zahtjevu. Ustavni sud je, u skladu s članom 47. stav (3) Pravila Ustavnog suda, na Plenarnoj sjednici održanoj 27. marta 2015. godine odlučio da na javnu raspravu pozove podnosioca zahtjeva, Narodnu skupštinu, Organizaciju za evropsku sigurnost i saradnju, Misija u BiH (u daljnjem izlaganju: Misija OSCE-a u BiH), Helsinški komitet za ljudska prava u Republici Srpskoj (u daljnjem izlaganju: Helsinški komitet), te po jednog pravnog eksperta s pravnih fakulteta u Sarajevu, Mostaru i Banjoj Luci.

41. Ustavni sud je 29. septembra 2015. godine održao javnu raspravu na kojoj su prisustvovali predstavnici podnosioca zahtjeva, predstavnici Narodne skupštine, te predstavnici Misije OSCE-a u BiH.

42. Podnosilac zahtjeva je na javnoj raspravi povukao zahtjev za ocjenu ustavnosti u dijelu koji se odnosio na član 2.b) Zakona o praznicima, uz obrazloženje da se tim zahtjevom, u suštini, ne osporava pravo entiteta ili bilo koje druge administrativne jedinice da ima svoj dan.

43. Na javnoj raspravi podnosilac zahtjeva je ostao pri zahtjevu za ocjenu ustavnosti člana 3.b) Zakona o praznicima. On smatra da je osporena odredba u suprotnosti sa, kako je naveo, "3. i 10." alinejom Preambule Ustava BiH, članom 1. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju, članom I/2. u smislu povrede principa demokratije i pravne države, članom I/2. Ustava BiH u smislu povrede principa sekularizma kao inherentnog elementa pravne države, te članom 9. Evropske konvencije i članom II/4. Ustava BiH u vezi s članom 1.1. i 2.a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije. Podnosilac zahtjeva je zatražio da se stavi van snage član 3.b) Zakona o praznicima narednog dana od dana objavljivanja ove odluke u "Službenom glasniku BiH".

44. Podnosilac zahtjeva je istakao da iz definicije i pojma državne simbolike jasno proizlazi da se ne radi samo o pravu entiteta već i o pravu građana i kolektiviteta na državne praznike. U prilog tvrdnji da 9. januar označava historijski moment samo jednog, srpskog naroda u Republici Srpskoj, predočio je stenogram zapisnika sa sjednice Narodne skupštine od 30. marta 2007. godine kada je usvojen Zakon o praznicima, ukazao na Deklaraciju Narodne skupštine povodom zahtjeva za ocjenu ustavnosti Zakona o praznicima pred Ustavnim sudom Bosne i Hercegovine u predmetu broj U 3/03 ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 46/15), te javne istupe političkih zvaničnika iz Republike Srpske. Sve navedeno, prema njegovom mišljenju, nesporno upućuje na zaključak da 9. januar iz osporenog člana 3.b) Zakona o praznicima upućuje na 9. januar 1992. godine kada je Skupština srpskog naroda u BiH donijela Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda u BiH. Dalje, ukazano je na to da se Deklaracija definira kao rezultat prava srpskog naroda na samoopredjeljenje, samoorganiziranje i udruživanje, te se traži teritorijalno razgraničenje s ostalim narodima. Kao takva, prema njegovom mišljenju, predstavlja jednostrani akt koji nisu podržali ostali narodi koji žive u Republici Srpskoj, a kako je u svom mišljenju istakla i Venecijanska komisija. Također, podnosilac zahtjeva tvrdi da su Deklaraciju negativno doživjeli "nesrbi" u BiH koji žive u Republici Srpskoj jer odražava filozofiju identiteta, teritorije i nacije, tj. etnonacionalizma, isključenosti drugih i drugačijih iz procesa, negiranje pluralnosti i tolerancije, te organiziranje države prema principu iz srednjeg vijeka cuius region, eius religio. Prema njegovom mišljenju, tako izabran datum u suprotnosti je s principom pluralizma koji nalaže javnoj vlasti da se mora rukovoditi vrijednostima i principima koji su od suštinske važnosti za slobodno i demokratsko društvo koje otjelovljuje, između ostalog, poštovanje inherentnog dostojanstva čovjeka, ugađanje velikoj raznolikosti vjerovanja, poštovanje kulturnog identiteta i identiteta grupa, vjeru u društvene i političke institucije koje unapređuju učestvovanje pojedinca i grupa u društvu.

45. Podnosilac zahtjeva je istakao da se jedan naizgled neutralan i svjetovni dan proslavlja kao vjersko-tradicijski dan, u čijoj proslavi je aktivno i formalno uključena Srpska pravoslavna crkva. S tim u vezi je ukazao na pozivnicu predsjednika Republike Srpske na centralnu proslavu 9. januara. Kako stoji u pozivnici, najprije se odlazi u pravoslavnu crkvu na liturgiju i lomljenje slavskog kolača, koje predvode visoki službenici Srpske pravoslavne crkve. Istaknuto je da je percepcija javnosti i medija da se na taj dan slavi krsna slava Republike Srpske, u prilog čemu je ukazano na izvještavanje javnog emitira RTRS. Dalje, ukazano je na službene čestitke političkih zvaničnika iz Republike Srpske, visokih službenika Srpske pravoslavne crkve, kao i čestitke političkih zvaničnika iz Republike Srbije, iz kojih proizlazi da se 9. januara Republici Srpskoj čestita Dan Republike i krsna slava Sveti Stefan. Navedeno je da je krsna slava specifikum jedino svetosavskog pravoslavlja koje propovijeda Srpska pravoslavna crkva, a koje je najzastupljenije kod pripadnika srpskog naroda. Prema mišljenju podnosioca zahtjeva, takva praksa implementacije osporenog člana 3.b) Zakona o praznicima, uprkos neutralnom tekstu, neprihvatljiva je sa stanovišta principa sekularizma kao inherentnog elementa svakog republikanskog i pravnodržavnog uređenja. S tim u vezi, ukazano je na to da je članom 14. Zakona o slobodi vjere i pravnom položaju crkava i vjerskih zajednica u BiH ("Službeni glasnik BiH" broj 5/04; u daljnjem tekstu: Zakon o slobodi vjere), između ostalog, određeno da su crkve i vjerske zajednice odvojene od države, pa da je Republika Srpska uspostavljenom praksom obilježavanja praznika prekršila taj princip. Prema mišljenju podnosioca zahtjeva, jasno je da se slavljenjem svjetovnog entitetskog praznika na religijski način Srbi pravoslavci dovode u privilegiran položaj.

46. Podnosilac zahtjeva je istakao i da se taj datum, uz činjenicu da je neprihvatljiv zbog navedenih razloga, Zakonom o praznicima nameće svima, pod prijetnjom sankcije za slučaj da se ne poštuje.

47. Najzad, podnosilac zahtjeva je zatražio od Ustavnog suda da se izjasni o tome da li praksa implementacije osporenog člana 3.b) Zakona o praznicima, te historijska simbolika osporene odredbe odgovaraju današnjim vrijednostima bh. slobodarskog, demokratskog i ustavnopravnog sistema i poretka.

48. Narodna skupština je istakla da je Deklaracijom izrazila volju i htijenje da ima svoj ustav, da ima svoj subjektivitet i da tim ustavom kao najvišim pravnim aktom zajednice garantira punu ravnopravnost i jednakost naroda i građana pred zakonom i zaštitu od bilo kojeg oblika diskriminacije. Ukazano je na to da su volja i htijenje dobili potvrdu i domaćih i međunarodnih subjekata potpisivanjem Općeg okvirnog sporazuma za mir, kojim su prihvaćeni, između ostalih, dogovoreni Osnovni principi od 8. septembra 1995. godine. Narodna skupština je podsjetila na to da je navedenim principima, između ostalog, određeno da se BiH sastoji od dva entiteta, Federacije BiH, uspostavljene Vašingtonskim sporazumom, i Republike Srpske, te da svaki entitet nastavlja da postoji u skladu sa svojim tadašnjim ustavom (izmijenjenim i dopunjenim, tako da je u skladu s tim Osnovnim principima). Dalje, ukazano je na to da je taj kontinuitet potvrđen članom 2. Aneksa II na Ustav BiH, kao i da Deklaracija o proglašenju Republike srpskog naroda BiH donesena 9. januara 1992. godine nikad nije bila predmet odlučivanja niti jednog organa u BiH u smislu citirane ustavne odredbe. Najzad, istaknuto je da je Deklaracija ugrađena u Ustav Republike Srpske, te da je njen član 5. sačuvan u izvornom obliku u članu 10. Ustava Republike Srpske koji glasi: "Ustavom Republike garantovaće se puna ravnopravnost i jednakost naroda i građana pred zakonom i zaštita od bilo kog oblika diskriminacije." Prema mišljenju Narodne skupštine, obaveza svih je, kada se govori o događajima prije Općeg okvirnog sporazuma, da poštuju taj Sporazum. Najzad, prema mišljenju Narodne skupštine, 9. januar kao datum nastanka entiteta Republika Srpska ima svoj legitimitet i potvrdu i u članu I/3. Ustava BiH koji regulira da se BiH sastoji od dva ravnopravna entiteta: Federacije BiH i Republike Srpske.

49. Ukazano je i na to da su Zakonom o praznicima posebno regulirani entitetski praznici, a posebno vjerski praznici na način kojim se uvažava religijska pripadnost svih koji žive u Republici Srpskoj, i to bez diskriminacije. Također, istaknuto je da je Srpska pravoslavna crkva Ustavom i zakonom odvojena od javne vlasti, kao i da predstavnici niti jedne religijske zajednice nisu učestvovali u izradi Zakona o praznicima, niti učestvuju u njegovom provođenju. Prema mišljenju Narodne skupštine, upuštanje u raspravu ko može slaviti vjerski praznik, kao pitanje iz isključive nadležnosti vjerskih ustanova, predstavljalo bi kršenje člana 14. Zakona o slobodi vjere i uplitanje u pitanja koja su u isključivoj nadležnosti crkvenih vlasti.

50. Dalje, navedeno je da krsna slava Republike Srpske nije propisana niti jednim zakonom, odnosno da nije bila određena ni Zakonom o slavama i svetkovinama koji je bio predmet razmatranja u Drugoj djelimičnoj odluci Ustavnog suda broj U 4/04. Najzad, ukazano je na to da ni u Deklaraciji nije navedeno da je donesena na dan Svetog Stefana. Shodno navedenom, činjenica da se u pozivnici predsjednika Republike navodi da je 9. januara i krsna slava Republike Srpske predstavlja postupanje koje nije u skladu s Ustavom i zakonima Republike Srpske, odnosno postupanje koje ne može biti predmet postupka koji se tiče ocjene ustavnosti jedne zakonske odredbe. S tim u vezi istaknuto je i da obilježavanje Dana Republike počinje sredinom decembra, serijom sastanka s predstavnicima različitih institucija i domaćih i međunarodnih organizacija, kao i predstavnicima svih religijskih zajednica, te da završava 9. januara kada se organiziraju svečana akademija u Kulturnom centru, koja je isključivo svjetovnog karaktera i na kojoj govori jedino predsjednik Republike, te svečani prijem u zgradi Vlade. Ukazano je na to da je organizacija obilježavanja Dana Republike u nadležnosti Kabineta predsjednika Republike, da u njoj učestvuje potpredsjednik iz reda hrvatskog naroda, te da cijelu manifestaciju bojkotiraju potpredsjednik i neki od političkih predstavnika iz reda bošnjačkog naroda, ali i da svečanoj akademiji i prijemu prisustvuju ministri u Vladi Republike Srpske iz tog naroda, kao i druge ličnosti iz javnog i političkog života iz sva tri konstitutivna naroda, Ostalih i građana, predstavnici diplomatskog kora, kao i međunarodnih organizacija u BiH.

51. Najzad, ukazano je na to da Zakon o praznicima nikom ne nameće obavezu da mora slaviti bilo koji od entitetskih praznika. Propisivanje prekršaja i novčanih kazni za fizička i pravna lica koja obavljaju privrednu djelatnosti u slučaju da rade na bilo koji od entitetskih praznika ima svrhu da osigura pravo zaposlenih na plaćeno odsustvo s rada u dane državnih praznika, kako je i regulirano Zakonom o radu Republike Srpske.

V. Relevantni propisi

52. Zakon o praznicima Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) u relevantnom dijelu glasi:

Član 1.

Zakonom o praznicima Republike Srpske (u daljem tekstu: Zakon) određuju se dani praznika Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika), način njihovog obilježavanja i praznovanja od strane građana, republičkih organa i organizacija, organa jedinica lokalne samouprave, preduzeća, ustanova i drugih organizacija i lica koja profesionalno obavljaju uslužne i proizvodne djelatnosti.

Član 2.

Praznici u Republici kao republički praznici su:

a) Nova godina;

b) Dan Republike;

v) Međunarodni praznik rada;

g) Dan pobjede nad fašizmom;

d) Dan uspostavljanja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini.

Član 3.

Praznici iz člana 2. ovog zakona praznuju se:

a) Nova godina 1. i 2. januara;

b) Dan Republike 9. januara;

v) Međunarodni praznik rada 1. i.2. maja;

g) Dan pobjede nad fašizmom 9. maja;

d) Dan uspostavljanja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini 21. novembra.

Član 5.

(1) U dane praznika Republike ne rade republički organi i organizacije, organi jedinice lokalne samouprave, preduzeća, ustanove i druge organizacije i lica koja profesionalno obavljaju uslužne i proizvodne djelatnosti.

(…)

Član 9.

(1) Vlada može svojom odlukom odrediti obilježavanje i drugih datuma, uvažavajući istorijsko, kulturološko i tradicionalno nasljeđe konstitutivnih naroda Republike Srpske.

Član 10.

Pravna lica, odgovorna lica u pravnom licu i lica koja profesionalno obavljaju uslužne i proizvodne djelatnosti čine prekršaj ukoliko rade u dane republičkih praznika.

Član 11.

Za prekršaj iz člana 10. ovog zakona kazniće se:

- pravno lice – novčanom kaznom od 2.000 do 15.000 KM

- odgovorno lice u pravnom licu – novčanom kaznom od 150 KM do 2.000 KM

- lica koja profesionalno obavljaju uslužne i proizvodne djelatnosti – novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM.

53. Zakon o slobodi vjere i pravnom položaju crkava i vjerskih zajednica u Bosni i Hercegovini ("Službeni glasnik BiH" broj 5/04) u relevantnom dijelu glasi:

Član 14.

Crkve i vjerske zajednice odvojene su od države a to znači da:

1. Država ne može priznati status državne vjere ni jednoj vjeri niti status državne crkve ili vjerske zajednice ni jednoj crkvi ili vjerskoj zajednici;

2. Država nema pravo miješati se u unutrašnju organizaciju i poslove crkava i vjerskih zajednica;

3. Nijedna crkva ili vjerska zajednica, ni njeni službenici, ne mogu dobivati posebne privilegije od države u odnosu na druge crkve ili vjerske zajednice i njihove službenike, niti može formalno učestvovati u radu političkih ustanova, osim kako je navedeno u stavu 4. ovog člana;

4. Država može, na osnovu jednakosti prema svima, davati materijalnu podršku crkvama i vjerskim zajednicama za očuvanje kulturne i historijske baštine, zdravstvene djelatnosti, obrazovne, karitativne i socijalne usluge koje pružaju crkve i vjerske zajednice, jedino pod uslovom da crkve i vjerske zajednice spomenute usluge obavljaju bez ikakve diskriminacije, a posebno nediskriminacije na osnovu vjere ili uvjerenja;

5. Crkve i vjerske zajednice u oblasti porodičnog, roditeljskog prava i prava djeteta mogu obavljati funkciju humanitarne, socijalne i zdravstvene pomoći, vaspitanja i obrazovanja, u skladu s odgovarajućim zakonima koji uređuju ta prava i materiju;

6. Javnoj vlasti zabranjeno je bilo kakvo uplitanje prilikom izbora, imenovanja ili smjenjivanja vjerskih velikodostojnika, uspostavljanja struktura crkava i vjerskih zajednica ili organizacija koje vrše službu Božiju i druge obrede;

7. Javno očitovanje vjere ili uvjerenja može biti ograničeno jedino na osnovu zakona i u skladu s međunarodnim standardima kada nadležni organ dokaže da je to neophodno u interesu javne sigurnosti, zaštite zdravlja, javnog morala, ili u cilju zaštite prava i sloboda drugih osoba u skladu s međunarodnopravnim standardima. Crkve i vjerske zajednice imaju pravo žalbe na ovu odluku. Žalbeni organ, prije donošenja odluke o žalbi, mora zatražiti od Ministarstva za ljudska prava i izbjeglice Bosne i Hercegovine mišljenje u vezi sa slučajem zabrane javnog očitovanja vjere ili uvjerenja.

VI. Dopustivost

54. Pri ispitivanju dopustivosti zahtjeva Ustavni sud je pošao od odredaba člana VI/3.a) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 63. stav (1) tačka d) Pravila Ustavnog suda.

Član VI/3.a) Ustava Bosne i Hercegovine glasi:

Ustavni sud je jedini nadležan da odlučuje o bilo kojem sporu koji se javlja po ovom Ustavu između dva entiteta, ili između Bosne i Hercegovine i jednog ili oba entiteta, te između institucija Bosne i Hercegovine, uključujući ali ne ograničavajući se na to pitanje:

(…)

Da li je bilo koja odredba ustava ili zakona jednog entiteta u skladu sa ovim Ustavom.

Sporove može pokrenuti član Predsjedništva, predsjedavajući Vijeća ministara, predsjedavajući, ili njegov zamjenik, bilo kojeg doma Parlamentarne skupštine; jedna četvrtina članova/delegata bilo kojeg doma Parlamentarne skupštine, ili jedna četvrtina članova bilo kojeg doma zakonodavnog organa jednog entiteta.

Član 63. stav (1) tačka d) Pravila Ustavnog suda glasi:

(1) Ustavni sud će donijeti odluku kojom obustavlja postupak o zahtjevu/apelaciji kada je u toku postupka:

(...)

d) podnositelj zahtjeva/apelacije odustao od zahtjeva/apelacije;

(...)

55. Podnosilac zahtjeva je na javnoj raspravi održanoj 29. septembra 2015. godine odustao od dijela zahtjeva kojim je tražio da se ocijeni ustavnost člana 2.b) Zakona o praznicima.

56. Imajući u vidu odredbu člana 63. stav (1) tačka d) Pravila Ustavnog suda, prema kojoj će Ustavni sud donijeti odluku kojom obustavlja postupak ukoliko je podnosilac zahtjeva odustao od zahtjeva, Ustavni sud je odlučio kao u dispozitivu ove odluke.

57. Imajući u vidu odredbe člana VI/3.a) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 19. Pravila Ustavnog suda, Ustavni sud je utvrdio da je zahtjev u dijelu kojim se osporava član 3.b) Zakona o praznicima dopustiv, zato što ga je podnio ovlašteni subjekt, i da ne postoji nijedan formalni razlog iz člana 19. Pravila Ustavnog suda zbog kojeg zahtjev nije dopustiv.

58. Prigovore Narodne skupštine koji se tiču dopustivosti ratione materiae zahtjeva u odnosu na Evropsku konvenciju i Međunarodnu konvenciju, te očigledne neosnovanosti zahtjeva, Ustavni sud će ispitati u okviru merituma.

VII. Meritum

59. Podnosilac zahtjeva tvrdi da je član 3.b) Zakona o praznicima u suprotnosti sa "3. i 10." alinejom Preambule Ustava BiH, članom 1. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju, članom I/2. u smislu povrede principa demokratije i pravne države, članom I/2. Ustava BiH u smislu povrede principa sekularizma kao inherentnog elementa pravne države, članom 9. Evropske konvencije, članom II/4. Ustava BiH u vezi s članom 1.1. i 2.a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije, te članom 14. Evropske konvencije i članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju.

60. Ustav Bosne i Hercegovine u relevantnom dijelu glasi:

Član I/2.

Bosna i Hercegovina je demokratska država koja funkcioniše u skladu sa zakonom i na osnovu slobodnih i demokratskih izbora.

Član II/4.

Uživanje prava i sloboda, predviđenih u ovom članu ili u međunarodnim sporazumima navedenim u Aneksu I ovog Ustava, osigurano je svim licima u Bosni i Hercegovini bez diskriminacije po bilo kojem osnovu kao što je pol, rasa, boja, jezik, vjera, političko i drugo mišljenje, nacionalno ili socijalno porijeklo, povezanost sa nacionalnom manjinom, imovina, rođenje ili drugi status.

Član III/3.

(...)

b) Entiteti i sve njihove administrativne jedinice će se u potpunosti pridržavati ovog Ustava, kojim se stavljaju van snage zakonske odredbe Bosne i Hercegovine i ustavne i zakonske odredbe entiteta koje mu nisu saglasne, kao i odluka institucija Bosne i Hercegovine. Opšta načela međunarodnog prava su sastavni dio pravnog poretka Bosne i Hercegovine i entiteta.

(...)

61. Član 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju glasi:

Član 1.

Opća zabrana diskriminacije

1. Uživanje svih prava određenih zakonom osigurat će se bez diskriminacije na bilo kojoj osnovi kao što je spol, rasa, boja kože, jezik, vjera, političko ili drugo mišljenje, nacionalno ili socijalno porijeklo, pripadnost nacionalnoj manjini, imovina, rođenje ili drugi status.

2. Nikoga ne smiju diskriminirati javna tijela na bilo kojoj osnovi, kako je i navedeno u stavu 1.

62. Međunarodna konvencija o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije (usvojena na Plenarnoj sjednici Generalne skupštine Ujedinjenih nacija 21. decembra 1965. godine) u relevantnom dijelu glasi:

Član 1.1.

U ovoj konvenciji 'rasna diskriminacija' odnosi se na svako razlikovanje, isključivanje, ograničavanje ili davanje prvenstva koji se zasnivaju na rasi, boji, precima, nacionalnom ili etničkom porijeklu i koji imaju kao svrhu ili kao rezultat da naruše ili da kompromitiraju priznavanje, uživanje ili vršenje, pod jednakim uslovima, prava čovjeka (human rights) i osnovnih sloboda na političkom, ekonomskom, socijalnom i kulturnom polju ili u svakoj drugoj oblasti javnog života.

Član 2.

Države članice osuđuju rasnu diskriminaciju i obavezuju se da svim odgovarajućim sredstvima i bez odgode provode politiku koja teži da ukine svaki oblik rasne diskriminacije i da potpomažu razumijevanje između svih rasa, i u tu svrhu:

a) svaka država-članica obavezuje se da ne počini nikakvo djelo rasne diskriminacije ili ne vrši nikakvo djelo rasne diskriminacije, ili ne vrši rasnu diskriminaciju protiv lica, grupa lica ili ustanova, kao i da postupa tako da se sve javne, nacionalne i lokalne ustanove pridržavaju ove obaveze;

(…)

c) svaka država-članica treba da preduzme efikasne mjere radi ponovnog razmatranja nacionalne i lokalne vladine politike i izmjene, ukidanja ili poništenja svakog zakona i svakog propisa koji ima svrhu da uvede rasnu diskriminaciju ili da je ovjekovječi tamo gdje ona postoji;

(…)

63. Ustavni sud će prvo razmotriti pitanje primjenjivosti člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, te člana 1.1. i člana 2.a) i c) Međunarodne konvencije.

64. Ustavni sud ukazuje na to da određivanje praznika koji se proslavlja u široj društvenoj zajednici u okviru javnih vlasti i prema domaćem i prema uporednom pravu potpada u oblast javnog prava, a u kojem dijelu, prema stanovištu Evropskog suda i Ustavnog suda, javne vlasti uživaju široko polje slobodne procjene. Članom 1. Ustava Republike Srpske propisano je da Srbi, Bošnjaci i Hrvati, kao konstitutivni narodi, Ostali i građani, ravnopravno i bez diskriminacije, učestvuju u vršenju vlasti u Republici Srpskoj. Ta odredba ima dodatnu potvrdu i u članu 33. Ustava Republike Srpske (Ustav Republike Srpske, II – Ljudska prava i slobode) i njome je, između ostalog, određeno da građani imaju pravo da učestvuju u obavljanju javnih poslova. Pri tom, pojam građani upućuje na konstitutivne narode, Ostale i građane Republike Srpske.

65. Ustavni sud primjećuje da se Zakonom o praznicima (član 1) određuju dani praznika Republike Srpske, način na koji će ih građani, organi i institucije obilježavati i praznovati, a iz čega proizlazi da se radi o pitanju koje potpada u oblast javnog prava i koje se tiče interesa svih u Republici Srpskoj. Dalje, navedeni zakon donijela je Narodna skupština kao organ zakonodavne vlasti, u skladu s ovlaštenjem iz člana 70. stav 1. tačka 2. Ustava Republike Srpske da donosi zakone. Shodno navedenom, a u smislu člana 1. Ustava Republike Srpske, učešće u reguliranju tog pitanja ulazi u okvir ustavnog prava vršenja vlasti, odnosno, u smislu člana 33. Ustava Republike Srpske, ustavnog prava obavljanja javnih poslova. U tom smislu određivanje praznika i dana kada će se oni obilježavati potpada pod "pravo koje se eksplicitno garantira po domaćem zakonu" u smislu člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, a u odnosu na koje su javne vlasti preuzele obavezu da nikog neće diskriminirati.

66. Ustavni sud podsjeća na to da Međunarodna konvencija, u odnosu na druge međunarodne dokumente kojim se štite i garantiraju ljudska prava i u odnosu na diskriminaciju, postavlja širi obim zaštite jer nije ograničena na specifična prava i slobode koja su sadržana u samom instrumentu. Činjenica da su u članu 5. Međunarodne konvencije pobrojana građanska, politička, ekonomska, socijalna i kulturna prava čije se uživanje država obavezuje da osigura pred zakonom bez diskriminacije ne može se tumačiti na način da taj član uspostavlja građanska, politička, socijalna i kulturna prava, već na način da pretpostavlja postojanje tih prava i njihovo priznanje (vidi Komitet za eliminaciju rasne diskriminacije, Opći komentar broj XX, Nediskriminirajuća implementacija prava i sloboda (član 5), usvojen na Četrdeset osmoj sjednici, 1996).

67. Ustavni sud ukazuje na to da je u Prvoj djelimičnoj odluci broj U 4/04 od 31. marta 2006. godine (objavljena u "Službenom glasniku BiH" broj 47/06), te u Drugoj djelimičnoj odluci broj U 4/04 od 18. novembra 2006. godine (objavljena u "Službenom glasniku BiH" broj 24/07), ispitujući ustavnost tadašnjih zakonskih rješenja o zastavi, grbu i himni, te o određivanju praznika, izrazio stav da je Međunarodna konvencija primjenjiva. Takav zaključak zasnovan je na činjenici da je u Aneksu I Ustava BiH, kao jednom od dodatnih sporazuma koji se primjenjuju u Bosni i Hercegovini, navedena i Međunarodna konvencija, te da se obaveze iz međunarodnih sporazuma navedenih u Aneksu I na Ustav Bosne i Hercegovine, prema članu II/1. i članu II/6. Ustava Bosne i Hercegovine, odnose i na entitete.

68. Shodno navedenom, Ustavni sud nije mogao prihvatiti prigovor Narodne skupštine u odnosu na primjenjivost člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, te člana 1.1. i člana 2.a) i c) Međunarodne konvencije.

69. U konkretnom slučaju, tvrdnje o diskriminirajućem karakteru osporenog člana 3.b) Zakona o praznicima, odnosno o davanju prednosti pripadnicima srpskog naroda u odnosu na druga dva konstitutivna naroda i Ostale, a protivno principu jednakosti konstitutivnih naroda, podnosilac zahtjeva, u suštini, zasniva na dva argumenta.

70. Prvi je da se Dan Republike koji se obilježava 9. januara vezuje za donošenje Deklaracije o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine, koju je usvojila Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini 9. januara 1992. godine, tj. bez učešća predstavnika Bošnjaka, Hrvata i Ostalih. Zbog toga, prema njegovom mišljenju, 9. januar predstavlja historijski trenutak isključivo srpskog naroda jer se Deklaracija definira kao rezultat prava srpskog naroda na samoopredjeljenje, samoorganiziranje i udruživanje, te se traži teritorijalno razgraničenje s drugim narodima. Najzad, podnosilac zahtjeva je iznio tvrdnju da taj datum nailazi na negativnu percepciju kod svih nesrba u Republici Srpskoj jer odražava filozofiju identiteta teritorije i nacije, tj. entonacionalizma, isključenost drugih i drugačijih u bilo kakvom odlučivanju, negiranje pluralnosti i tolerancije, multikulturalnosti i zagovaranje srednjovjekovnog principa cuius regio, eius religio.

71. Drugi je da se istog dana obilježava i krsna slava Republike Srpske – Sveti Stefan, pa da su na taj način javne vlasti jedan svjetovni datum počele doživljavati kao vjerski pravoslavni praznik ili kao tradicijski pravoslavni običaj koji isključivo pripada samo srpskom narodu. Podnosilac zahtjeva je istakao da krsna slava predstavlja specifikum jedino svetosavskog pravoslavlja koji propovijeda Srpska pravoslavna crkva, a koji se ne susreće niti kod jedne druge pravoslavne crkve. Dalje, ukazano je na to da centralna proslava obilježavanja 9. januara počinje odlaskom u pravoslavnu crkvu na liturgiju i lomljenje slavskog kolača, zatim da taj obred, u pravilu, predvode najviši službenici Srpske pravoslavne crkve. U tom dijelu podnosilac zahtjeva je istakao i da je percepcija javnosti i medija, političkih zvaničnika u Republici Srpskoj, kao i zvaničnika iz Republike Srbije, te predstavnika Srpske pravoslavne crkve, da se tog dana slavi krsna slava Republike Srpske i Dan Republike. Na taj način se, prema njegovom mišljenju, jedan, naizgled neutralan svjetovan dan, proslavlja kao vjersko-tradicijski dan, a pri tom je u njegovu proslavu aktivno i formalno uključena i Srpska pravoslavna crkva, čime su javne vlasti u Republici Srpskoj prekršile i princip sekularizma proklamiran članom 14. Zakona o slobodi vjere.

72. U odgovoru na prvi argument podnosioca zahtjeva Narodna skupština je istakla da je 9. januara 1992. godine nastala Republika Srpska, te da je Republika Srpska Deklaracijom izrazila volju i htijenje da ima svoj ustav, da ima subjektivitet i da tim ustavom garantira punu jednakost naroda i građana pred zakonom i zaštitu od bilo kojeg oblika diskriminacije, kako je i bilo navedeno u članu 5. Deklaracije, a koji je u izvornom obliku ugrađen u član 10. Ustava Republike Srpske. S tim u vezi ukazano je na to da prethodno navedeno ima potvrdu u Preambuli Općeg okvirnog sporazuma za mir, čiji je Ustav BiH dio, a u kojoj je, između ostalog, navedeno da strane potpisnice potvrđuju dogovorene Osnovne principe od 8. septembra 1995. godine u kojima je utvrđeno da se BiH sastoji od dva entiteta, Federacije BiH, uspostavljene Vašingtonskim sporazumom, i Republike Srpske, te da svaki entitet nastavlja da postoji u skladu sa svojim tadašnjim ustavom (izmijenjenim i dopunjenim, tako da je u skladu s tim Osnovnim principima). Najzad, prema mišljenju Narodne skupštine, 9. januar kao datum nastanka entiteta Republika Srpska ima svoj legitimitet i potvrdu i u članu I/3. Ustava BiH koji regulira da se BiH sastoji od dva ravnopravna entiteta: Federacije BiH i Republike Srpske.

73. U odgovoru na drugi argument podnosioca zahtjeva Narodna skupština je ukazala na to da se ni u Deklaraciji ne spominje da je donesena na dan Sv. Stefana, niti se taj dan u tom dokumentu označava kao krsna slava Republike Srpske. Također, istaknuto je da krsna slava Republike Srpske nikad nije ustanovljena niti jednim propisom u Republici Srpskoj, odnosno da nije bila ustanovljena ni Zakonom o slavama i svetkovinama koji je bio predmet preispitivanja u Drugoj djelimičnoj odluci Ustavnog suda broj U 4/04, kao ni u Zakonu o praznicima, odnosno u njegovom članu 3.b) koji je predmet osporavanja. S obzirom na to da krsna slava ne postoji u zakonu, niti u jednoj normi, pitanje ko i kako može da je obilježava u isključivoj je nadležnosti Srpske pravoslavne crkve i, shodno članu 14. Zakona o slobodi vjere, javne vlasti se o tome ne mogu izjašnjavati. Dakle, Narodna skupština smatra da to ne može biti pitanje o kojem može da odlučuje Ustavni sud. Također, ukazano je na to da Zakon o praznicima posebno regulira praznike entiteta, a posebno vjerske praznike, uvažavajući tri najveće religijske grupe, kao i da je Srpska pravoslavna crkva ustavom, zakonom i ponašanjem odvojena od države (entiteta). Prema mišljenju Narodne skupštine, činjenica da su neki od sastavljača programa obilježavanja Dana Republike samovoljno navodili da je taj dan i njena krsna slava predstavlja postupanje protivno Ustavu i zakonima Republike Srpske i to ne može biti predmet postupka pred Ustavnim sudom jer bi se na taj način Ustavni sud upustio u kvalifikaciju i ocjenu prakse, a ne norme i njene usklađenosti s Ustavom.

74. Imajući u vidu iznijete argumente podnosioca zahtjeva i Narodne skupštine, u odgovoru na pitanje da li izbor 9. januara za obilježavanje Dana Republike ima diskriminirajući učinak za Bošnjake i Hrvate kao konstitutivne narode, zatim za Ostale i građane Republike Srpske, odnosno da li rezultira davanjem prednosti pripadnicima srpskog naroda u odnosu na druga dva konstitutivna naroda i Ostale, protivno principu jednakosti konstitutivnih naroda, Ustavni sud treba ocijeniti: a) da li 9. januar predstavlja historijsko naslijeđe samo jednog naroda u Republici Srpskoj i b) da li praksa obilježavanja praznika 9. januara favorizira samo jedan narod.

a) Deveti januar kao dio historije samo jednog naroda

75. Ustavni sud podsjeća na to da je u Prvoj djelimičnoj odluci broj U 4/04, ocjenjujući ustavnost entitetskih zakona o grbu, zastavi i himni, istakao sljedeće (vidi tačku 131): "(...) kada su u pitanju simboli Republike Srpske, radi (se) o zvaničnim simbolima jedne teritorijalne jedinice koja ima status 'entiteta', koji predstavljaju ustavnu kategoriju i, kao takvi, moraju predstavljati i sve građane Republike Srpske kojima i sam Ustav Republike Srpske priznaje jednaka prava. Ti simboli nalaze se na svim obilježjima javnih institucija u Republici Srpskoj, u Narodnoj skupštini Republike Srpske, na javnim ustanovama itd., dakle, to nisu lokalni simboli jednog naroda koji treba da odražavaju kulturno i historijsko naslijeđe samo tog naroda, nego se radi o zvaničnim simbolima multinacionalnog entiteta koji, stoga, moraju i odražavati takav karakter entiteta.". U navedenoj odluci Ustavni sud je zaključio da osporeni entitetski zakoni nisu u skladu s članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2.a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije.

76. Dalje, Ustavni sud naglašava da su u Drugoj djelimičnoj odluci broj U 4/04 predmet ocjene bile odredbe čl. 1. i 2. Zakona o slavama i svetkovinama kojim su kao republički praznici bili određeni Božić, Dan Republike, Nova godina (14. januar), Bogojavljenje, Sveti Sava, Prvi srpski ustanak, Vaskrs, Duhovi, Prvi maj – Praznik rada, i Vidovdan, te datumi kad se obilježavaju (Dan Republike se obilježavao 9. januara). Ustavni sud je zaključio da osporene zakonske odredbe (vidi tačku 70) nisu u saglasnosti s ustavnim principom o ravnopravnosti konstitutivnih naroda, građana i Ostalih u Bosni i Hercegovini i da su diskriminirajućeg karaktera, dakle nisu saglasni s članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s čl. 1.1. i čl. 2. a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije. Ustavni sud je zaključio da osporene odredbe Zakona o slavama i svetkovinama obuhvataju praznike koji u pretežnom dijelu odražavaju i veličaju samo srpsku historiju, tradiciju, običaje i vjerski i nacionalni identitet. U citiranoj odluci Ustavni sud je istakao (vidi tačku 70) da je legitimno pravo srpskog naroda u Republici Srpskoj da zakonodavnim mehanizmima očuva svoju tradiciju i identitet, ali jednako pravo mora se dati i drugim konstitutivnim narodima u Republici Srpskoj i ostalim građanima Republike Srpske.

77. U Mišljenju Venecijanske komisije ukazano je na to da izbor 9. januara za obilježavanje Dana Republike kao praznika entiteta može biti problematičan, između ostalog, zbog činjenice da Deklaracija predstavlja jednostrani akt koji nisu podržali ostali, nesrpski narodi koji žive u Republici Srpskoj.

78. Nesporno je da je izbor 9. januara za obilježavanje Dana Republike u osporenom članu 3.b) Zakona o praznicima inspiriran 9. januarom 1992. godine kada je održana Skupština srpskog naroda u BiH, bez učešća pripadnika bošnjačkog i hrvatskog naroda i Ostalih i donijeta Deklaracija, kao izraz političke volje samo jednog, srpskog naroda.

79. Stoga, Ustavni sud smatra da izbor 9. januara kao datum obilježavanja praznika Dan Republike nema simboliku kolektivnog zajedničkog sjećanja koje može doprinijeti jačanju kolektivnog identiteta kao vrijednostima koje imaju poseban značaj u multietničkom društvu koje se zasniva na uvažavanju i poštivanju različitosti kao osnovnih vrijednosti modernog demokratskog društva. U tom smislu, izbor 9. januara za obilježavanje Dana Republike kao jednog od praznika entiteta koji predstavlja ustavnu kategoriju i kao takav mora predstavljati i sve građane Republike Srpske kojima i sam Ustav Republike Srpske priznaje jednaka prava nije u skladu s ustavnom obavezom o nediskriminaciji u smislu prava grupa, jer uspostavlja povlašteni položaj samo jednog, srpskog naroda, čiji su predstavnici 9. januara 1992. godine, bez učešća predstavnika Bošnjaka, Hrvata i Ostalih, donijeli Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine, koja predstavlja jednostrani akt. Kao takav, prema mišljenju Ustavnog suda, te prema stavu Venecijanske komisije, ne može se smatrati saglasnim s osnovnim vrijednostima izjavljenim u Ustavu Republike Srpske, tj. s poštovanjem ljudskog dostojanstva, slobode i jednakosti, nacionalne ravnopravnosti, s demokratskim institucijama, vladavinom prava, socijalnom pravdom, pluralističkim društvom, garantiranjem i zaštitom ljudskih sloboda i prava, kao i prava manjinskih grupa u skladu s međunarodnim standardima, zabranom diskriminacije (Preambula).

b) Praksa obilježavanja praznika

80. Ustavni sud primjećuje da Zakon o praznicima, a niti bilo koji drugi propis u Republici Srpskoj, krsnu slavu Republike Srpske ne regulira ni kao vjerski ni kao sekularni praznik, odnosno ne definira se da je krsna slava Republike Srpske Sveti Stefan. Takvu odredbu nije sadržao ni Zakon o slavama i svetkovinama koji je bio predmet ocjene u Drugoj djelimičnoj odluci broj U 4/04. Također, ni Deklaracija nije sadržala odrednicu da je donijeta na dan Svetog Stefana, odnosno da se Sv. Stefan proglašava krsnom slavom Republike Srpske. Najzad, Zakon o praznicima, a ni bilo koji drugi propis u Republici Srpskoj, ne regulira način obilježavanja odnosno ceremoniju proslave niti jednog od praznika (svjetovnih i vjerskih) koje priznaje.

81. Prema praksi Ustavnog suda zasnovanoj i na praksi Evropskog suda, diskriminacija nastupa ako se lice ili grupa lica koji se nalaze u analognoj situaciji različito tretiraju i ako ne postoji objektivno i razumno opravdanje za takav tretman. Pri tom, nevažno je da li je diskriminacija posljedica različitog zakonskog tretmana ili primjene samog zakona (vidi Evropski sud za ljudska prava, Irska protiv Velike Britanije, presuda od 18. januara 1978. godine, serija A, broj 25, stav 226).

82. Ustavni sud primjećuje da se u javnom životu zajednice praznik manifestira aktivnostima koje se preduzimaju u okviru javne vlasti s ciljem podsjećanja na vrijednosti koje su od značaja za zajednicu kao cjelinu i predstavljanjem zajednice prema drugima van nje same. Zbog toga, način obilježavanja praznika dobija karakter vršenja javne vlasti iako kao takav nije reguliran zakonskom niti bilo kojom drugom normom.

83. Stoga, argument podnosioca zahtjeva da su javne vlasti uspostavljenom praksom obilježavanja praznika jedan svjetovni datum počele doživljavati kao vjerski pravoslavni praznik ili kao tradicijski pravoslavni običaj pokreće pitanje postojanja administrativne prakse protivne Ustavu BiH, a što, prema tvrdnjama podnosioca zahtjeva, ima diskriminirajući učinak.

84. Evropski sud za ljudska prava pojam "administrativne prakse protivne Konvenciji" definira kao akumulaciju identičnih ili analognih povreda koje su dovoljno brojne i međusobno povezane da predstavljaju ne samo izolirane slučajeve (izuzetke) nego i šablon (sistem), (vidi Evropski sud za ljudska prava, prethodno citirane, Irska protiv Ujedinjenog Kraljevstva, Kipar protiv Turske, presuda od 10. maja 2001. godine, stav 115).

85. Ustavni sud smatra da se u definiranju pojma "administrativne prakse protivne Ustavu BiH" može rukovoditi navedenom definicijom, te tumačenjem pojma diskriminacije iz Prve djelimične odluke broj U 4/04. U citiranoj odluci Ustavni sud je izrazio stav da pravni poredak BiH, uslijed postojanja člana II/4. Ustava BiH koji obuhvata opću klauzulu o zabrani diskriminacije, pruža veću zaštitu od diskriminacije nego Evropska konvencija, tj. ustavne obaveze nediskriminacije u smislu prava grupa.

86. S obzirom na to da se svaki praznik obilježava na godišnjem nivou (vidi Mišljenje Venecijanske komisije, tačka 32 – godišnja povratna prilika), praksa načina obilježavanja jednog praznika potpada pod sistem, a ne izolirani slučaj u smislu navedene definicije administrativne prakse.

87. Ustavni sud primjećuje da se manifestacija praznika u privatnom životu pojedinca vezuje za slobodno vrijeme i ne obavezuje ga i ne nameće mu bilo kakvo javno ili privatno učešće u samom obilježavanju praznika. U tom smislu, sama praksa obilježavanja praznika, u principu, ne bi mogla rezultirati diskriminacijom u ostvarivanju pojedinačnih prava i obaveza. Međutim, nediskriminacija pojedinaca ne zamjenjuje jednakost grupa (vidi Ustavni sud, Treća djelimična odluka broj U 5/98, stav 70). Stoga, princip kolektivne jednakosti konstitutivnih naroda nameće obavezu entitetima da ne diskriminiraju, u prvom redu, one konstitutivne narode koji su, u stvarnosti, u položaju manjine u odgovarajućem entitetu.

88. Ustavni sud primjećuje da se Republici Srpskoj u zvaničnim čestitkama od 9. januara koje su uputili politički zvaničnici iz reda srpskog naroda u BiH i Republici Srpskoj, te politički zvaničnici iz Republike Srbije, na taj dan čestitaju Dan Republike i krsna slava. U svom obraćanju na Svečanoj akademiji 9. januara 2015. godine predsjednik Republike Srpske istakao je da se jedinstveno slave Dan Republike i krsna slava. Krsnu slavu Republici Srpskoj čestitaju i visoki zvaničnici Srpske pravoslavne crkve, koji rukovode liturgijom i lomljenjem slavskog kolača u pravoslavnoj crkvi, te koji prisustvuju Svečanoj akademiji u Kulturnom centru i prijemu u zgradi Vlade Republike Srpske. U izvještavanju medija o proslavi 9. januara navodi se da tog dana Republika Srpska slavi Dan Republike i krsnu slavu.

89. Sve navedeno govori u prilog stavu Venecijanske komisije (vidi Mišljenje, tačka 38), tj. da se čini da je i u Republici Srpskoj i van nje 9. januar povezan s dva događaja u isto vrijeme: Danom Republike, koji je svrstan među sekularne, a ne vjerske praznike, i sa Svetim Stefanom.

90. Ustavni sud je u Drugoj djelimičnoj odluci broj U 4/04 zaključio da praznici ne mogu biti regulirani na način da preferiraju niti jedan od konstitutivnih naroda, odnosno da će to biti slučaj ukoliko su regulirani tako da odražavaju historiju, tradiciju, običaje, religiju i druge vrijednosti samo jednog naroda. Ustavni sud smatra da nema razloga da od tog stava odstupi i kada je u pitanju praksa obilježavanja entitetskih praznika kao jednog segmenta vršenja javne vlasti.

91. Nesporno je da pravoslavna religija prevladava kod pripadnika srpskog naroda, kao i da je krsna slava specifično i jedinstveno obilježje svetosavskog pravoslavlja koje propovijeda Srpska pravoslavna crkva. Zbog toga, praksa obilježavanja krsne slave Republike Srpske nesumnjivo daje nadmoćnu vidljivost pravoslavnoj religiji kao većinskoj u Republici Srpskoj i Srpskoj pravoslavnoj crkvi, odnosno Srbima kao narodu kod kojeg je ta religija i najzastupljenija. S tim u vezi, Ustavni sud je u Drugoj djelimičnoj odluci broj U 4/04 ukazao na to da je legitimno pravo srpskog naroda u Republici Srpskoj da očuva svoju tradiciju i identitet, ali da se jednako pravo mora dati i drugim konstitutivnim narodima i ostalim građanima u Republici Srpskoj.

92. Stoga, proizlazi da su uspostavljenom praksom obilježavanja praznika 9. januara, kada se uz Dan Republike obilježava i krsna slava Republike Srpske, bez obzira na to da li se radi o odvojenoj ili jedinstvenoj proslavi ta dva događaja, javne vlasti u Republici Srpskoj kreirale javnu atmosferu sistema vrijednosti i vjerovanja koja očigledno daje prioritet religijskom naslijeđu, tradiciji i običajima samo srpskog naroda, dovodeći ga u privilegiran položaj kao samo jednog od tri konstitutivna naroda u Republici Srpskoj, koji svoja prava i obaveze ostvaruju pod jednakim uvjetima i na jednak način. Na taj su način javne vlasti Republike Srpske uspostavljenom praksom prekršile ustavnu obavezu nediskriminacije u smislu prava grupa. Naime, religijska uvjerenja, i s tim u vezi tradicija i obred, čine dio identiteta svakog od konstitutivnih naroda u BiH i legitimno je pravo svakog od njih da ga očuvaju. Na javnim vlastima je obaveza da osiguraju ostvarivanje tog prava jednako za sve. Praksa obilježavanja 9. januara i kao vjerskog praznika koji predstavlja dio identiteta samo jednog od konstitutivnih naroda nije u skladu s tom obavezom javne vlasti.

93. Dalje, ne upuštajući se u ocjenu ko može obilježavati vjerski praznik, te ne dovodeći u pitanje pravo bilo koga da, uključujući i lica koja u svojstvu izabranih i imenovanih predstavnika učestvuju u vršenju javne vlasti, pojedinačno i/ili u zajednici s drugima u privatnom i javnom životu izražavaju svoju religijsku ili drugu pripadnost odnosno uvjerenja, a koja mogu trpjeti samo ograničenja neophodna u demokratskom društvu u svrhu ostvarivanja legitimnog cilja, kreirana javna atmosfera sistema vrijednosti i vjerovanja koja, očigledno, daje prioritet religijskom naslijeđu, tradiciji i običajima samo jednog naroda, nije u skladu ni s obavezom javne vlasti da u vršenju svojih funkcija na neutralan i nepristran način osigura iskazivanje raznih religija, vjera i vjerovanja, te vjersku usklađenost i toleranciju u demokratskom društvu. Naime, tako ustanovljena atmosfera, koju promoviraju politički zvaničnici Republike Srpske koji bi trebali biti posebno pažljivi u promoviranju demokratije i njenih principa, pri tom imajući u vidu da su pored pravoslavne crkve i pravoslavlja druge vjeroispovijesti i crkve poput katoličke vjere ili islama oduvijek činile sastavni dio multireligijskog života u BiH, u smislu pluralizma koji Ustav BiH i Evropska konvencija zahtijevaju kao neophodnu pretpostavku za demokratsko društvo.

94. Također, ustanovljena praksa i stvorena javna atmosfera sistema vrijednosti i vjerovanja u suprotnosti je s principom sekularizma proklamiranim članom 14. Zakona o slobodi vjere, koji u smislu člana III/3.b) Ustava BiH predstavlja "odluku institucija BiH", koje su se entiteti i sve njihove administrativne jedinice dužne pridržavati, i koji je u skladu s demokratskim principima iz člana I/2. Ustava BiH. Naime, uspostavljena praksa obilježavanja praznika kao funkcija vršenja javne vlasti na 9. januar, kada se uz Dan Republike obilježava i krsna slava Republike Srpske, bez obzira na to da li se radi o odvojenoj ili jedinstvenoj proslavi ta dva događaja, a koja obuhvata liturgiju i lomljenje slavskog kolača u pravoslavnoj crkvi koju predvode službenici Srpske pravoslavne crkve, te prisustvo službenika te crkve u ostatku ceremonije obilježavanja praznika, nisu u skladu s proklamiranim principom odvojenosti crkve od države. Naime, prema tom principu, između ostalog, javne vlasti ne mogu priznati status državne vjere niti jednoj vjeri ili status državne crkve niti jednoj crkvi ili vjerskoj zajednici, ne mogu davati niti jednoj crkvi ili vjerskoj zajednici i njihovim službenicama posebne privilegije u odnosu na druge crkve ili vjerske zajednice, niti ijedna crkva ili vjerska zajednica i njeni službenici mogu formalno učestvovati u radu političkih ustanova.

95. Najzad, Ustavni sud podsjeća na to da je Venecijanska komisija, u prilog razlozima zbog kojih izbor 9. januara za obilježavanje Dana Republike može biti problematičan, između ostalog, ukazala na to da, premda se ne nameće nikakva obaveza da se učestvuje u formalnom obilježavanju Dana Republike, sama činjenica da taj zakon nameće svim stanovnicima da ga obilježavaju kao slobodan dan, odnosno da se uzdrže od rada na taj dan, pod prijetnjom sankcije relativno visoke kazne, može biti problematična, te njegova primjena može imati disproporcionalna djelovanja na pojedince/članove određenih nacionalnih zajednica koje žive u Republici Srpskoj, te na dotične zajednice (vidi Mišljenje, tačka 55).

96. Stoga, Ustavni sud smatra da je praksom da se 9. januara obilježava i krsna slava Republike Srpske kao pravoslavni vjerski praznik uspostavljen preferencijalni tretman Srba kao jednog konstitutivnog naroda u odnosu na Bošnjake i Hrvate kao konstitutivne narode, Ostale i građane Republike Srpske, čime su javne vlasti Republike Srpske prekršile "ustavnu obavezu nediskriminacije u smislu prava grupa".

97. Ustavni sud zaključuje da se osporenim članom 3.b) Zakona o praznicima kojim je određeno da se Dan Republike obilježava 9. januara uspostavlja povlašteni položaj pripadnika srpskog naroda u odnosu na pripadnike bošnjačkog i hrvatskog naroda, Ostalih i građana Republike Srpske zbog činjenice da taj datum predstavlja dio historijskog naslijeđa samo srpskog naroda, kao i zbog obilježavanja krsne slave Republike Srpske koja se vezuje za tradiciju i običaje također samo srpskog naroda.

98. Ustavni sud zaključuje da je osporeni član 3.b) Zakona o praznicima u suprotnosti s članom I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2.a) i c) Međunarodne konvencije i članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju.

99. Ustavni sud ponovno naglašava da se ovom odlukom ni na koji način ne dovodi u pitanje pravo građana Bosne i Hercegovine pravoslavne vjeroispovijesti (kao ni slično pravo građana bilo koje druge vjerske zajednice u Bosni i Hercegovini) da slobodno na tradicionalan, odnosno drugi prigodan način obilježavaju svoje praznike, uključujući i slavu Svetog Stefana. Prema stavu Ustavnog suda, takve slobode i prava, a posebno njihovo slobodno manifestiranje, samo potvrđuju multikonfesionalni i multikulturalni karakter Bosne i Hercegovine kao države i društva. Stoga se ovakva odluka Ustavnog suda u tom kontekstu ne može nikako drukčije razumijevati.

Ostali navodi

100. S obzirom na zaključke u vezi s članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine, članom 1. Protokola broj 12, kao i s članom 1.1. i članom 2. a) i c) Međunarodne konvencije, Ustavni sud ne smatra svrsishodnim da ispituje osporeni član 3.b) Zakona o praznicima i u vezi sa "3. i 10." alinejom Preambule Ustava BiH, članom II/3.g) Ustava Bosne i Hercegovine i članom 9. Evropske konvencije, članom 14. Evropske konvencije, te članom 1. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju.

VIII. Zaključak

101. Ustavni sud zaključuje da je član 3.b) Zakona o praznicima ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) u suprotnosti s članom I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2. a) i c) Međunarodne konvencije i članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju.

102. Na osnovu člana 59. st. (1) i (2), člana 61. stav (4) i člana 63. stav (1) tačka d) Pravila Ustavnog suda, Ustavni sud je odlučio kao u dispozitivu ove odluke.

103. Aneks ove odluke, u smislu člana 43. stav (1) Pravila Ustavnog suda, čine izdvojena mišljenja potpredsjednika Zlatka M. Kneževića i sudije Miodraga Simovića suprotna odluci.

104. Prema članu VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine, odluke Ustavnog suda su konačne i obavezujuće.

Predsjednik

Ustavnog suda Bosne i Hercegovine

Mirsad Ćeman, s. r.

Izdvojeno mišljenje o neslaganju sudije Miodraga Simovića

Izdvojeno mišljenje o neslaganju potpredsjednika Zlatka M. Kneževića

Kako sam, suprotno mišljenju većine, bio protiv usvajanja zahtjeva za ocjenu ustavnosti člana 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske i istovremeno i protiv usvojenog obrazloženja Odluke, dostavljam Izdvojeno mišljenje o neslaganju, zbog razloga koji slijede u daljnjem tekstu.

Moje Izdvojeno mišljenje ne samo da nije drugačije već je, naprotiv, u saglasnosti s Izdvojenim mišljenjem sudije Miodraga Simovića, s drugačijim akcentima na, prema mom uvjerenju, ključne argumente, te se svakako pridružujem i podržavam i njegov stav o neprihvatanju.

Uvodne napomene

105. Zahtjev za ocjenu ustavnosti koji je podnio ovlašteni podnosilac (u daljnjem tekstu: zahtjev) nakon preciziranja, odustajanja od dijela prvobitno podnesenog zahtjeva i nakon održane javne rasprave svodi se na tvrdnju da Dan Republike Srpske (9. januar) predstavlja kršenje normi ustavnog karaktera (člana 14. Evropske konvencije, člana 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju, te člana II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi s članom 1.1. i članom 2.a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije; u daljnjem tekstu: Međunarodna konvencija), i to tako što simbolizira samo jedan narod (srpski), da je donesen bez volje druga dva naroda (bošnjačkog i hrvatskog), te da norme imperativnog karaktera u zakonu ukazuju na "prinudnost" obilježavanja praznika.

106. U zahtjevu se također posebno naglašava, a to se izričito ističe i u istupanju na javnoj raspravi pred Sudom, da sam datum 9. januar istovremeno predstavlja i jedan vjerski praznik – dan Svetog arhiđakona Stefana, koji je proglašen krsnom slavom Republike Srpske, te da, kako je istaknuto u zahtjevu, "praksa" istovremenog obilježavanja sama po sebi stvara "neprihvatanje" i "diskriminaciju".

Ono što se naročito naglašava jeste historijska komponenta izvorišta 9. januara kao praznika i dana Republike Srpske, vezano za historijsku činjenicu kada se održala Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, donošenje i proglašenje Republike srpskog naroda u Bosni i Hercegovini i, kako smatra podnosilac zahtjeva, negativne vrijednosne kvalifikacije te historijske činjenice sa povezivanjem nastanka rata u Bosni i Hercegovini, ratnih zločina, sve do mišljenja koji bi datum bio "podobniji" za Dan Republike Srpske.

Na kraju, sve se svodi na tvrdnju da Bošnjaci u Republici Srpskoj, te uopće bošnjački narod u Bosni i Hercegovini (ali i Hrvati i Ostali), postojanje Dana Republike Srpske (9. januar) osjećaju kao diskriminaciju u odnosu na njihova prava kao konstitutivnog naroda.

Odluka u svom uvodnom dijelu detaljno prenosi navode iz zahtjeva, odgovor Narodne skupštine Republike Srpske, kratak pregled izlaganja s javne rasprave, učešće Venecijanske komisije Vijeća Evrope, kao i sve ostale pribavljene dokumente i prenesene odredbe Ustava Bosne i Hercegovine, Evropske konvencije, ostalih međunarodnih dokumenata i Zakona o praznicima Republike Srpske.

Dopustivost

Osnovno pitanje od kojeg se, prema mom uvjerenju, trebalo poći prilikom razmatranja zahtjeva jeste pitanje dopustivosti.

Tu se ne misli na dopustivost u formalnom smislu, jer je zahtjev nesporno podnio Ustavom ovlašteni podnosilac, već dopustivosti u suštinskom smislu ili, preciznije, da li se uopće radi o ocjeni ustavnosti za koju je nadležan Ustavni sud. Naravno da svaki zahtjev za ocjenu ustavnosti koji tvrdi i/ili navodi povrede Ustava Bosne i Hercegovine, Evropske konvencije ili Međunarodnog pakta treba ispitati prije odlučenja u svjetlu navedenih "povreda", ali, prije svega, postavlja se pitanje ovlaštenja Ustavnog suda da odlučuje. Ili, kako je navedeno u Pravilima Ustavnog suda, da li je Ustavni sud nadležan da odlučuje.

U nekoliko navrata, prilikom raspravljanja o zahtjevu, a to ponavljam i sada, smatrao sam, kada se razgrnu sve tvrdnje proistekle iz tumačenja ustavnih normi ili međunarodnih konvencija, da se suštinski radi o percepciji, osjećaju, viđenju, zaključku i ocjeni historijske činjenice izvorišta postanka Dana Republike Srpske tačno određenog datuma ˗ 9. januara, i praksi obilježavanja, a ne prekršenoj ustavnoj normi.

Uzgred, sa žalošću navodim da, kada smo odlučivali o učesnicima javne rasprave pred Sudom, većina nije prihvatila moj prijedlog da se na javnu raspravu pozovu građani Republike Srpske, prvenstveno Bošnjaci, ali ne samo oni, koji nisu politički predstavnici, ali koji obavljaju kulturne, vjerske, prosvjetne, administrativne, dobrotvorne ili neke druge poslove i čiji su autoritet i ugled u sredini u kojoj žive i prije i poslije Odluke suda stečeni ličnim integritetom.

Njihovo mišljenje, njihova percepcija, ključ je za ocjenu ravnopravnosti i ocjenu postojanja diskriminacije i u datumu i praksi obilježavanja praznika. Nažalost, većina mojih kolega smatrala je da je dovoljno da se izjašnjavaju samo politički predstavnici, što ne sporim kao dio potrebnog, ali ne i dovoljnog.

Sam Zakon o praznicima Republike Srpske i 9. januar kao datum nemaju nikakav nacionalan ili vjerski karakter. On je vrijednosno neutralan i nema poveznice s vjerskim (krsnom slavom Sv. arhiđakona Stefana), bez obzira na to što je nesporno da se većina (ili najveći dio) srpskog naroda osjeća kao pravoslavni kršćani i prakticiraju kršćansku vjeru.

Stoga, proizlazi da je od nas (Ustavnog suda) traženo da, ustvari, proglasimo neustavnom normu koje nema!

Pa ni sam podnosilac zahtjeva ne smatra datumsko poklapanje spornim, a prema mom razumijevanju, ni obilježavanje vjerskog elementa za one koji imaju takvu potrebu, već problematizira "praksu" obilježavanja.

I sad dolazimo do problema. Da li je moguće kao pitanje ustavnosti ocijeniti nešto što ne postoji u zakonskoj normi, ali, kako smatra podnosilac zahtjeva, postoji u praksi?!

Stoga je, prema mom dubokom uvjerenju, Ustavni sud, suočen sa zahtjevom da ocjenjuje ustavnost norme koje nema, i to na osnovu percepcije drugih elemenata, bio dužan da odbaci zahtjev kao nedopustiv jer Sud nema ovlaštenja da odlučuje o nečemu čega nema u normi koju preispituje.

Također, nameće se zaključak, dok još uvijek govorimo o dopustivosti, da je Sud svojom Odlukom broj U 4/04, preispitujući tadašnji Zakon o slavama i svetkovinama Republike Srpske, dao jasne parametre koje je Narodna skupština Republike Srpske dužna da ispuni, što je ona učinila donoseći novi Zakon o praznicima. Paradoks je u tome što je Ustavni sud konstatirao da je Narodna skupština Republike Srpske ispunila svoje obaveze iz Odluke broj U 4/04 i ta se Odluka smatra izvršenom! Dakle, konstatirano je izvršenje odluke o pitanju koje je ponovo pokrenuto i ponovo se raspravlja i donosi drugačija odluka, a da ustavni osnov (Ustav) nije promijenjen.

U pravnoj teoriji i praksi to se zove res iudicata (presuđena stvar), dok je za ustavnopravnu teoriju takav slijed događanja klasičan primjer ustavnopravne nesigurnosti koja se ne tolerira ili se tolerira samo izuzetno kod promjena društvenih sistema (prelazak iz jednog političkog sistema u drugi, relativno aktuelan prelazak u demokratska društva), i samo ako je riječ o najdubljim pravima (poput jednakosti vlasništva, prava na život i sl.).

Meritum

Ne želeći u Izdvojenom mišljenju da ponavljam uvodne napomene Odluke, niti navode podnosioca zahtjeva, konstatiram da Odluka Suda, u suštini, prihvata argumente podnosioca zahtjeva. Jezgrovito i uz opasnost pojednostavljivanja kompleksnosti pitanja postavljenih u zahtjevu, prihvaćena je argumentacija u dva pravca:

- Prvi, sporan je datum 9. januar zbog vezivanja za historijsku činjenicu da je isti dan, odnosno datum 9. januar prije 23 godine, dan Skupštine srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, te da je nesporno da je taj datum Dan Republike Srpske zbog historijskih razloga;

- Drugi, da je bez obzira na vrijednosno neutralnu normu zakona, "praksa obilježavanja" Dana Republike Srpske diskriminacijska jer je prepletena s vjerskim elementom – krsnom slavom, Sv. arhiđakonom Stefanom – te kao sporedno, ali naglašeno u tom "pravcu", obaveznost svih, ukazivanjem na imperative iz zakonske norme, na obilježavanje Dana Republike Srpske.

Kada je riječ o prvom "pravcu", u dilemi sam da li da se uopće osvrćem na taj argument i samo zbog poštovanja postupka i donesene odluke od većine sudija kratko ću izložiti.

Da li je uopće moguće da se kao pitanje ustavnosti postavlja historijska činjenica? I to čak svima nesporna činjenica, fakt, događaj koji se nesporno desio. Da li je moguće da se odlukom bilo kojeg suda vrši historijska valorizacija ili revalorizacija nespornog događaja? Da li je moguće da se traži ustavna ocjena historije?

Logičan slijed zaključivanja u konkretnom slučaju bio bi sljedeći: radi se o historijskom događaju za Republiku Srpsku, a Republika Srpska sastavni je dio Bosne i Hercegovine, znači radi se o historijskom događaju za Bosnu i Hercegovinu. S moje tačke gledišta, historijski događaj za Republiku Srpsku je historijski događaj za sve građane Republike Srpske, i historija, bez obzira na sklonost "historičara" da je revidiraju, sklona je da se opire i revalorizacijama, a pogotovo promjenama historijskih činjenica. Moguće je da se imaju drugačije percepcije o značaju i/ili vrijednosti događaja, ali to ne mijenja postojanje događaja. Već sam rekao šta mislim o percepcijama u smislu tumačenja Ustava i uopće kao pitanju za procjenu ustavnosti neke norme.

Pomalo je karikaturalno da se percepcija o neprihvatanju ističe zbog prvog dijela imena događaja – Skupština srpskog naroda … Republika srpskog naroda…, a potpuno zanemaruje puno "ime" historijskog događaja – Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini… Republika srpskog naroda u Bosni i Hercegovini! Zvuči kao da ne odgovara zvuk kojim se "čuje" Bosna i Hercegovina u tom "punom imenu" historijskog događaja!

Proizlazi da Dan Republike Srpske 9. januar ne odgovara zbog percepcije o neprihvatanju jer obilježava historijski događaj koji se odnosi na ustavni karakter Bosne i Hercegovine u tada važećem ustavnom poretku (podsjećanja radi, važila je i tada odredba o konstitutivnosti naroda – sva tri naroda), a i danas, na jednom dijelu Bosne i Hercegovine, kao praznik obilježava se historijski događaj kojim je ta konstitutivnost – sva tri naroda – uvedena kao ustavni princip. Čuvena rečenica urezana u pamćenje moje generacije: Ni srpska ni hrvatska ni muslimanska; i srpska i hrvatska i muslimanska!

- Termin muslimanska isključivo koristim kao tadašnji historijski naziv za bošnjački narod.

Tvrdnja iz Odluke da sam datum ne iskazuje zajedničke vrijednosti svih ili, kako se kaže u paragrafu 79, da (9. januar) nema simboliku kolektivnog zajedničkog sjećanja koji može da doprinese jačanju kolektivnog identiteta, ironična je i nepravedna prema savremenoj Bosni i Hercegovini.

Koji je to datum u savremenoj historiji koji ispunjava taj uvjet, a da ga svi prihvate kao takvog? Da ima simboliku zajedničkog sjećanja koje doprinosi jačanju kolektivnog identiteta? Pa sam kolektivni identitet je sporan u ovoj zemlji?! Koje je to zajedničko sjećanje koje ima zajedničku simboliku? Savremena historija ne nudi odgovor, daljnja historija ne nudi odgovor, daleka historija ne nudi odgovor?! Gorko ukazujem na to da bi se, možda, u vremenu ranog srednjeg vijeka našao takav datum, ali sumnjam, jer bi jednima smetalo, npr., krunisanje u pravoslavnom manastiru, drugima ljiljan kao iskaz katoličke vjernosti na zastavi, a trećima historijska činjenica ko je srušio tu tvorevinu ranog srednjeg vijeka!

Konstrukcija takve rečenice u Odluci ne samo da nije rješenje već je izvor daljnjih problema jer otvara vrata sumnjama da je taj kolektivni identitet i simbolika zajedničkog sjećanja samo jednih, a ne svih, ili, još poraznije, da se na ovu zemlju mehanički kalemi tuđe iskustvo bez uvažavanja, kako se to često kaže u mišljenjima Venecijanske komisije, "nacionalnog" (u smislu države) konteksta.

Nije ovdje u pitanju simbolika zajedničkog sjećanja, jer su naša sjećanja u Bosni i Hercegovini, u pravilu, različita, već je u pitanju nešto daleko važnije – tolerancija prema drugačijem sjećanju i prihvatanju da može postojati drugačije sjećanje i na praznik koji je sekularan, a čije postojanje prihvatamo ne iz imaginarne simbolike već iz stvarne potrebe za međusobnim uvažavanjem i tolerancijom.

Ovaj ili bilo koji drugi praznik.

I na kraju, o ovom "pravcu" argumentacije iz zahtjeva, pozivanje na odluke Ustavnog suda R Bosne i Hercegovine iz perioda 1992˗1995. god. podsjeća na kontroverzni sastav i odlučivanje tadašnjeg saziva ne samo u ovom slučaju već i mnogim drugima isključivo jednostrano politički obojenim, te nam je svima daleko bolje da ne otvaramo pitanja odlučivanja u tom periodu.

Tezu koju zahtjev razvija kada je riječ o historijskom događaju iz 9. januara 1992. godine, te zbog toga navodno proisteklim tragičnim posljedicama, zanemarujem jer je ne vrijedi komentirati u sadašnjoj Bosni i Hercegovini, a pogotovo ne u budućoj koju, valjda, zajednički gradimo.

Drugi "pravac argumentacije" daleko ozbiljnije utječe na moje promišljanje o zahtjevu i donesenoj odluci.

Mada sama "praksa obilježavanja" Dana Republike Srpske po sebi ne može da ima karakter ustavne povrede, u zbiru i s predstavljenom percepcijom kroz vjerske elemente o "ekskluzivnosti" svečanog karaktera za samo jednu historijsku vjeroispovijest i samo jedan narod, nameće potrebu elaboracije "prakse obilježavanja" i njenog utjecaja na društvo u Republici Srpskoj u cjelini.

O tome većinska odluka govori u paragrafima 80˗95, gdje se na jedan konfuzan način pokušava razjasniti vjerski dio od sekularnog, obrazložiti u isto vrijeme pravo pojedinca, grupe i kolektiviteta na iskazivanje vjerske pripadnosti i manifestiranje vjerske pripadnosti i nastoji se osporiti to pravo u konkretnom slučaju, zatim ukazati na to da se ne može odlukom Suda nametnuti vjerski praznik, niti ulaziti u to pravo, ali, istovremeno, osporiti jednoj vjeroispovijesti postojanje vjerskog praznika.

Zbunjujuće je šta se sve navelo u tim paragrafima, i, na stranu moje protivljenje samoj Odluci, obrazloženje u tom dijelu je na kritičkom minimumu (da budem blagonaklon) koji se zahtijeva za odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine. Takav nemušti pokušaj obrazloženja sukoba sekularnosti, preferencije jedne religije, prakse obilježavanja, uključujući i pozivajući se čak i na elemente vjerskih rituala poput lomljenja slavskog kolača, ne samo da je kontradiktorno već otvara vrlo opasne zloupotrebe takve konstrukcije.

Naprimjer, Bosna i Hercegovina ima vrlo bogatu praksu obilježavanja vjerskih datuma.

Već više vijekova sve historijske religije u zemlji obilježavaju sebi bitne datume i javno i svečano. Postoji, također, vjerski praznik koji se manifestira vrlo svečano, javno, manifestacijski, u masovnoj konjičkoj povorci, sa historijskim kostimima. Za učešće u toj povorci učesnici dolaze s raznih strana i taj dan jeste praznik ne samo za tu općinu već i za šire područje. Prema mom mišljenju, to je nešto što predstavlja bogatstvo ove zemlje, ali, prema stavu koji se naglašava u Odluci, budući da se radi o vjerskom prazniku jedne religije, koju upražnjavaju u najvećoj mjeri pripadnici jednog konstitutivnog naroda i koji je u praksi praznik i za sekularno područje (mislim područje određene administrativne jedinice – općine), to je podložno osporavanju jer daje preferencijalni karakter jednoj religiji i jednom narodu. I nekome, bilo kome, može da se stvori percepcija da je njegovo pravo kao pripadnika druge religije, uopće vjernika ili agnostika ili ateiste, povrijeđeno, da ne govorim o mogućim nacionalnim konotacijama i umišljenim osjećajima nacionalne diskriminacije?!

Ovaj primjer govori koliko je besmisleno bogatstvo tradicije, pa i bogatstvo religijskih različitosti ili religijskog postojanja svoditi na smetnju ili nelagodu, a pogotovo to koristiti kao argument za ili protiv. Kada je riječ o vjerskoj konotaciji, sve se svodi na pitanje da li pripadnicima drugih historijskih religija, koji su u isto vrijeme u najvećoj mjeri i pripadnici druga dva konstitutivna naroda, smeta postojanje vjerskog praznika jedne historijske religije i njenih vjernika koji su, u isto vrijeme, pripadnici trećeg konstitutivnog naroda. Prema mom dubokom uvjerenju, potvrđenom jednoglasnim obraćanjima u raznim prilikama svih koji predstavljaju historijske religije u ovoj zemlji, suština njihovog poziva u ispovijedanju vjere je u međusobnoj toleranciji, što znači da se pitanje "smetnje" uopće ne postavlja.

Da li je "praksa obilježavanja" Dana Republike Srpske prešla granicu sekularnosti i u nespornom pravu na vjerski iskaz prekoračila granicu nužnosti tolerancije u životnoj primjeni pitanje je na koje je trebala odgovoriti Odluka.

Nažalost, kontradiktornosti u navedenim paragrafima u Odluci ne samo da ne odgovaraju na to pitanje već kao da se indirektno poziva na promjenu vjerskog praznika. Izgubljena je prilika da se u Odluci raspravi nivo tolerancije svih u ovoj zemlji kada se radi o osjetljivim pitanjima i nužnosti da se tolerancija veže ne samo za one koji ne pripadaju prevladavajućem vjerskom prazniku već pogotovo za one koji pripadaju. Najbolje objašnjenje ove teze je parafraziranje sentence Marka Miljanova o čojstvu, a u našem slučaju riječ je o toleranciji, što bi parafrazirano značilo da je tolerancija kada se trudim da provođenjem svog prava ne ometem ili dovedem u nelagodu drugog. To bi bio doprinos Ustavu i ustavnosti koji, nažalost, nije ostvaren. Propuštena je i mogućnost da se sa autoritetima raspravi i o tome donese odluka, o tome koje su granice prava na ostvarivanje, ali istovremeno i prava na osporavanje, u sklopu daleko važnijeg, nepisanog ustavnog principa tolerancije i nacionalnog konteksta!

Zaključak

U ovom Izdvojenom mišljenju zaključak grupiram u sljedećem:

1. Dan Republike Srpske, 9. januar, sam po sebi, nema nikakvu nacionalnu ili vjersku odrednicu, te je stoga i član 3.b) Zakona o praznicima nesporno bez diskriminacije;

2. Taj datum, 9. januar, praznik je Republike Srpske – svih njenih građana – i kao takav, dodatno ne stvara diskriminaciju;

3. Kako se radi o historijskom datumu za Republiku Srpsku, on istovremeno predstavlja historijsku činjenicu za Bosnu i Hercegovinu u cjelini;

4. Ocjenjivanje percepcije prihvatanja historijskog kvaliteta historijske činjenice nije i ne može da bude pitanje ocjene ustavnosti prema Ustavu Bosne i Hercegovine i Pravilima Ustavnog suda, pa je zahtjev nedopustiv jer Ustavni sud nije nadležan da odlučuje o njemu;

5. Pitanje "prakse obilježavanja" moglo je da rezultira odlukom Ustavnog suda kojom bi se, ocjenjujući nedopustivost zahtjeva, ukazalo na princip tolerancije i, eventualno, zatražilo od javne vlasti oštro razdvajanje sekularnog praznika i vjerskog praznika u praksi, ali Odluka se i ne bavi tim dijelom osim već opisanim konstrukcijama koje sam već komentirao;

6. Ne postoji bilo kakva razlika u pravu ili obavezi na obilježavanje konkretnog datuma, pa u tom dijelu ne postoji ni diskriminacija, ali je kao u tački 5. ovog zaključka Odluka mogla i da utječe na javnu vlast preporukom da se i taj dio zakona izmijeni, što nije učinjeno.

Zbog svih ovdje navedenih razloga, kao i drugih o kojima sam govorio na sjednicama Ustavnog suda kada se ovaj zahtjev razmatrao, glasao sam protiv ove Odluke.

Odluka o dopustivosti i nedopustivosti Službeni glasnik BiH, broj 100/15

DOKUMENT: Otvoreno pismo Vlade Srpske ambasadorima u BiH: Referendum u skladu sa propisima

Republika Srpska održaće referendum 25. septembra, na kom će zatražiti mišljenje građana o tome da li 9. januar treba da se obilježava i proslavlja kao Dan Republike Srpske.

Referendum je u potpunosti u skladu sa pozitivnim propisima i tiče se pitanja od najvećeg značaja za građane Republike Srpske, navedeno je u otvorenom pismu Vlade Republike Srpske svim akreditovanim ambasadorima BiH.

Referendum će biti informativan za Narodnu skupštinu Republike Srpske u njenim razmatranjima načina izvršenja odluke Ustavnog suda BiH od 26. novembra 2015. godine o Danu Republike. Ovom odlukom, Republici Srpskoj dato je ovlašćenje i obaveza da sprovede odluku, kojom se traži da se obezbijedi da Dan Republike Srpske bude u skladu sa Ustavom BiH. Odluka Republici Srpskoj ne zabranjuje da proslavlja dan svog osnivanja.

Dana 15. jula 2016. godine, Narodna skupština Republike Srpske izglasala je, na osnovu Zakona o referendumu i građanskim inicijativama Republike Srpske iz 2010. godine, referendum, na kom će se od građana Republike Srpske zatražiti mišljenje o tome da li 9. januar treba i dalje da se slavi kao Dan Republike.

Ustav Republike Srpske konkretno govori o referendumu u članu 70. i 77. Venecijanska komisija Savjeta Evrope detaljno je analizirala usklađenost Ustava Republike Srpske sa Ustavom BiH1 i nijednom nije prigovorila na odredbu Ustava Republike Srpske o referendumu. Zakon o referendumu Republike Srpske iz 2010. godine izrađen je u svjetlu Kodeksa dobre prakse Venecijanske komisije i Preporuka Ministarskog komiteta Savjeta Evrope državama članicama o učešću građana u javnom životu na lokalnom nivou.

Referendum je u potpunosti u skladu sa Ustavom BiH i praksama demokratskih država u Evropi i svijetu. Dejtonski sporazum ne sadrži nijednu odredbu koja bi se mogla tumačiti kao zabrana ili ograničavanje referenduma.

Štaviše, u svojoj rezoluciji iz 2007. godine, Parlamentarna skupština Savjeta Evrope kaže: „Referendum je instrument neposredne demokratije koji pripada evropskom izbornom naslijeđu". Kongres lokalnih i regionalnih organa vlasti Savjeta Evrope u rezoluciji iz 2007. godine konstatuje da, „referendum, bilo na državnom, lokalnom, ili regionalnom nivou, predstavlja jedan od osnovnih instrumenata neposredne demokratije i građanima daje mogućnost učešća u političkom odlučivanju, kao i javnim pitanjima koja ih se direktno tiču..."

Referendum se tiče javnog praznika u Republici Srpskoj - stvari koja je u potpunosti u nadležnosti Republike Srpske kao entiteta. Dan Republike je veoma značajan za građane Republike Srpske zato što se osnivanje Republike Srpske generalno smatra presudnim za zaštitu interesa građana srpske nacionalnosti u cijeloj BiH. Danom Republike, koji obilježava rođenje Republike Srpske, slavi se postojanje Republike Srpske - postojanje koje Ustav BiH, Aneks 4. Dejtonskog mirovnog sporazuma pozdravlja i potvrđuje. Našavši se pred odlukom Ustavnog suda, vlasti Republike Srpske imaju legitiman interes da čuju njihovo mišljenje o tome kada i na koji način treba slaviti ovaj značajan istorijski događaj, koji je priznat i potvrđen Dejtonskim mirovnim sporazumom.

Referendum je korak ka sprovođenju odluke Ustavnog suda

Iako se Republika Srpska ne slaže sa odlukom Ustavnog suda u bitnim pitanjima, referendum predstavlja korak ka njenom sprovođenju. Jedini izričit nalog iz odluke je da Narodna skupština Republike Srpske "uskladi" član 3(b) Zakona o praznicima sa Ustavom BiH. U odluci se ne kaže da Narodna skupština Republike Srpske mora da ukine praznovanje na 9. januar, niti na neki drugi način konkretizuje šta je potrebno u okviru tog usklađivanja. Republika Srpska je uvjerena da se Dan Republike može proslavljati bez diskriminacije bilo koje vjerske ili nacionalne zajednice.

Prvi korak ka usklađivanju zakona je da Republika Srpska utvrdi da li građani žele da zadrže 9. januar kao datum praznika. Nakon što građani daju svoj stav, Narodna skupština Republike Srpske može da ga razmotri u sklopu nastojanja da se uskladi član 3(b) Zakona o praznicima sa Ustavom.

Odluka Ustavnog suda ne može nikako značiti da je Republici Srpskoj zabranjeno obilježavanje dana svog nastanka.

Važno je konstatovati da se odluka Ustavnog suda ne može razumno tumačiti kao da Republici Srpskoj zabranjuje da obilježava 9. januar kao godišnjicu njenog osnivanja. Zabrinutost Ustavnog suda u pogledu Dana Republike proističe, prije svega, iz činjenice da se on poklapa sa pravoslavnom svetkovinom, svetim Stefanom, i drugo, da 9. januar, s obzirom na prirodu deklaracije koju obilježava, navodno privileguje Srbe u odnosu na druge narode.

Međutim, odluka nikako ne može stajati na mjestu tvrdnje da je Republici Srpskoj ustavom zabranjena proslava 9. januara, Dana Republike, bilo zato što se poklapa sa vjerskim praznikom ili zato što navodno privileguje jednu etničku grupu u odnosu na druge. Kada bi to bio slučaj, o čemu govorimo u daljem tekstu, sve i jedan javni praznik i u Republici Srpskoj i u Federaciji bio bi neustavan.

Vjerski praznici

Ako bi se odluka Ustavnog suda tumačila kao zabrana obilježavanja 9. januara, Dan Republike, zato što se poklapa sa pravoslavnim svetim Stefanom, onda bi to zahtijevalo da svi javni praznici kojima se obilježava vjerski prazni - čak i koji padaju na dan vjerskog praznika - budu zabranjeni. Na primjer: javni praznik kojim se obilježavaju muslimanski praznici Eid-al-Fitr i Eid-al-Adha, koji se poštuju u kantonima Federacije sa bošnjačkom većinom, morali bi da budu zabranjeni. Javni praznici kojima se obilježavaju katolički praznici, kao što su Božić i sveti Stefan, koji se obilježavaju u kantonima Federacija sa hrvatskom većinom, morali bi da budu ukinuti. Zaista bi bilo čudno dozvoliti obilježavanje katoličkog svetog Stefana (26. decembar) kao javnog praznika, a zabraniti 9. januar, Dan Republike, samo zato što se poklapa sa pravoslavnim svetim Stefanom.

Ako bi 9. januar kao praznik bio neustavan zato što se poklapa sa svetim Stefanom, svaki praznik koji je iole sekularne prirode, npr. Nova godina, Dan nezavisnosti, Dan rada, Dan državnosti, Dan pobjede i Dan Dejtona, morao bi takođe biti zabranjen. Svaki od navedenih praznika poklapa se sa pravoslavnim ili katoličkim praznikom.

Republika Srpska ne želi ukidanje nijednog sekularnog, muslimanskog, katoličkog ili pravoslavnog praznika. Međutim, svi bi oni bili neustavni ako bi se odluka Ustavnog suda tumačila kao zabrana obilježavanja 9. januara, Dana Republike, zato što se poklapa sa vjerskim praznikom.

Sekularni praznici kojima se favorizuju određene nacionalne grupe

Ako bi se odluka Ustavnog suda tumačila kao zabrana obilježavanja Dana Republike Srpske zato što navodno favorizuje jedan narod u odnosu na druge, to bi onda sigurno značilo obaveznu zabranu obilježavanja 1. marta, koji se u Federaciji proslavlja kao "dan nezavisnosti".

Federalni praznik 1. mart predstavlja godišnjicu referenduma održanog 1992. godine, na kom su Bošnjaci i Hrvati glasali za jednostrano otcjepljenje Bosne i Hercegovine od Jugoslavije. Srbi su se snažno protivili održavanju referenduma i u njemu nisu ni učestvovali. Danas, Srbi smatraju 1. mart godišnjicom nezakonitog referenduma koji je Srbe iz Bosne i Hercegovine otrgnuo od njihove zemlje, Jugoslavije, i doveo do rata. Federalni praznik 1. mart "favorizuje" Bošnjake i Hrvate barem onoliko koliko 9. januar, praznik Republike Srpske, "favorizuje" Srbe.

Uprkos tome što Srbi u Federaciji (i cijeloj BiH) ne učestvuju u obilježavanju federalnog 1. marta, Republika Srpska nije tražila od Ustavnog suda da ga zabrani. Međutim, ako bi se odluka Ustavnog suda iz novembra 2015. godine tumačila kao zabrana obilježavanja Dana Republike Srpske zbog njegovog posebnog značaja za Srbe, federalni 1. mart morao bi, isto tako, biti zabranjen zbog posebnog značaja za Bošnjake i Hrvate.

Pored toga, hrvatski narod u BiH redovno praznuje 28. avgust kao dan Herceg-Bosne i dan u kojem obilježavaju utemeljenje tzv. Hrvatske Republike Herceg-Bosne (HRHB), ukinute Vašingtonskim sporazumom iz 1994. godine, kada su zajednice bošnjačkog i hrvatskog naroda formirale FBiH. Iako su 1996. godine sva ovlašćenja nekadašnje Herceg-Bosne i formalno prenijeta na FBiH, obilježavanje dana njenog ustrojstva i danas je aktuelno, te se vrši polaganjem vijenaca hrvatskim braniteljima i služenjem mise, kojima prisustvuju svi visoki zvaničnici iz reda hrvatskog naroda. I na ovogodišnjoj proslavi dana Herceg-Bosne, upućeni su pozivi hrvatskih zvaničnika na očuvanje ovog praznika, kao i stavovi da „Herceg-Bosna nikada nije ugašena niti napuštena", da je ona „i danas aktuelna kao pravna i politička činjenica", te „i danas živi u mnogim zakonima i javnim preduzećima", obzirom da, prema riječima predsjednika Glavnog savjeta Hrvatskog Narodnog Sabora (HNS) BiH „svi zakoni HRHB su i danas na snazi za sve one oblasti koje nisu uređene na razini države. To je, između ostalog, Zakon o državnim praznicima i blagdanima, na osnovu kojega mi danas obilježavamo ovu godišnjicu". Ni o ovom prazniku iz Srpske nikada nisu došle riječi osude. Ni onda kada se o tome ne može postići potpuna saglasnost, Republika Srpska demokratski uvažava pravo svakog naroda da obilježava i svetkuje dane koje smatra važnim za svoju istoriju i kulturu.

Odluka Ustavnog suda stigmatizuje sâmo postojanje Republike Srpske u stepenu u kom stigmatizuje datum njenog osnivanja. Pošto Ustav BiH, Aneks 4. Dejtonskog sporazuma, priznaje Republiku Srpsku kao jedan od dva entiteta koji čine BiH, to onda nikako ne može biti značenje odluke. Republika Srpska jeste, uistinu, strana, priznata po osnovu međunarodnog prava, Aneksa 4. i svih aneksa od kojih se sastoji Dejtonski sporazum.

Stigmatizovanje stvaranja Republike Srpske pri čemu se jednako tako ne stigmatizuje bošnjačko-hrvatsko jednostrano proglašenje nezavisnosti od Jugoslavije predstavljalo bi protivpravnu diskriminaciju Srba.

Ni u ovom slučaju to sigurno nije bila namjera Ustavnog suda. Kakve god da bile, pravne implikacije i posljedice odluke Ustavnog suda iz novembra 2015. godine moraju biti ravnopravno primijenjene na sve konstitutivne narode, navedeno je u otvorenom pismu Vlade Republike Srpske svim akreditovanim ambasadorima BiH.

( Otvoreno pismo Vlade Srpske ambasadorima u BiH: Referendum u skladu sa propisima, Glas Srpske, Agencije 29.08.2016 18:05 )

Ustavni sud Bosne i Hercegovine utvrdio da odredba člana 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske prestaje da važi

Ustavni sud Bosne i Hercegovine je danas, 30. septembra 2016. godine, održao 100. plenarnu sjednicu na kojoj je odlučivao o jednom broju zahtjeva za ocjenu ustavnosti i apelacija o navodnim povredama ljudskih prava i osnovnih sloboda, kao i o jednom broju internih planskih dokumenata. Isključivo, radi ilustracije, izdvajamo:

Ustavni sud Bosne i Hercegovine je rješenjem utvrdio da Narodna skupština Republike Srpske nije izvršila Odluku Ustavnog suda Bosne i Hercegovine broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine.

Shodno tome, Ustavni sud Bosne i Hercegovine je utvrdio da odredba člana 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) prestaje da važi narednog dana od dana objavljivanja rješenja u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine".

U skladu sa članom 72. stav (6) Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, rješenje će se dostaviti Tužilaštvu Bosne i Hercegovine i objaviti u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine", „Službenim novinama Federacije Bosne i Hercegovine", „Službenom glasniku Republike Srpske" i „Službenom glasniku Distrikta Brčko Bosne i Hercegovine".

Naime, između ostalog, Ustavni sud je konstatirao da je rok za izvršenje Odluke broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine Narodnoj skupštini Republike Srpske istekao 25. juna 2016. godine. Ustavni sud je konstatirao da Narodna skupština Republike Srpske nije preduzela konkretne mjere u cilju izvršenja Odluke o dopustivosti i meritumu broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine, odnosno da aktivnosti Narodne skupštine Republike Srpske, nisu rezultirale mjerama koje bi u konačnici dovele do usaglašavanja člana 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) sa Ustavom Bosne i Hercegovine, kako je to naloženo u predmetnoj odluci Ustavnog suda.

Osim toga, Ustavni sud zapaža da je Narodna skupština Republike Srpske 17. juna 2016. godine podnijela zahtjev za preispitivanje Odluke Ustavnog suda broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine, o kojem je Ustavni sud odlučio na Plenarnoj sjednici održanoj 17. septembra 2016. godine. Ustavni sud je zaključio da Narodna skupština Republike Srpske u svom zahtjevu za preispitivanje nije, u smislu člana 68. stav 1. Pravila Ustavnog suda, prezentirala nikakve nove činjenice koje bi mogle utjecati na drugačije odlučenje Ustavnog suda u predmetnom slučaju. Zbog toga je Ustavni sud zaključio da ne postoje opravdani razlozi za usvajanje zahtjeva za preispitivanje Odluke Ustavnog suda broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine, te je taj zahtjev odbijen.

Imajući u vidu sve naprijed navedeno, kao i na osnovu uvida u odluke Narodne skupštine Republike Srpske objavljene u „Službenom glasniku Republike Srpske", Ustavni sud je zaključio da Narodna skupština Republike Srpske nije u ostavljenom roku usaglasila član 3.b) Zakona o praznicima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske" broj 43/07) sa Ustavom Bosne i Hercegovine.

Ustavni sud podsjeća da je svojom Odlukom broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine odredio način i rok za izvršenje odluke. Prema članu VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine, odluke Ustavnog suda su konačne i obavezujuće. Također, prema članu 72. stav (1) Pravila Ustavnog suda, svako fizičko i pravno lice dužno je poštovati konačne i obavezujuće odluke Ustavnog suda, a prema stavu (2) istog člana, svi organi vlasti su dužni u okviru svojih nadležnosti utvrđenih Ustavom i zakonom provoditi odluke Ustavnog suda.

Također, Ustavni sud podsjeća da, u skladu sa članom 61. st. 4–6. Pravila Ustavnog suda, odlukom kojom utvrđuje nesaglasnost odredbi zakona sa Ustavom Bosne i Hercegovine, Ustavni sud može donosiocu zakona odrediti rok za usaglašavanje koji ne može biti duži od šest mjeseci, te će, ako se u ostavljenom roku ne otkloni utvrđena nesaglasnost, svojom odlukom utvrditi da nesaglasne odredbe zakona prestaju važiti narednog dana od dana objavljivanja te odluke u „Službenom glasniku Bosne i Hercegovine".

S obzirom da Narodna skupština Republike Srpske nije izvršila konačnu i obavezujuću Odluku Ustavnog suda broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine u ostavljenom roku, Ustavni sud je na osnovu člana 57. stav (3), člana 61. st. (5) i (6) i člana 72. stav (6) Pravila Ustavnog suda odlučio kako je navedeno.

( 100. plenarna sjednica, Ustavni sud BiH, 30.09.2016)

Dodik: 91 odluka ovog suda do sada nije ispoštovana, a "devedestdruga se našla na dnevnom redu i to u kratkom vremenu

Narod je suvereno iskazao svoju volju, odlučio je da deveti januar slavimo i mi ćemo ga slaviti poručio je predsjednik Srpske Milorad Dodik.. Ustavni sud je, kako kaže i danas pokazao da je političko tijelo koje nemam nikakvog obzira prema volji naroda.

- Ustavni sud je politički izvršilac naloga Bakira Izetbegovića i međunarodne zajednice, i niko nije ni očekivao da će odlučiti drugačije, rekao je predsjednik Srpske i stakao da 91 odluka ovog suda do sada nije ispoštovana, a da se "devedestdruga našla na dnevnom redu i to u kratkom vremenu".

( Dodik: Ustavni sud politički izvršilac naloga Bakira Izetbegovića (VIDEO), TV RTRS, 30. 9. 2016)

*** Dodik najavio podnošenje apelacije Ustavnom sudu BiH za ocenu ustavnosti obeležavanja 1. marta kao Dana državnosti BiH

Nakon što je predsednik RS Milorad Dodik najavio podnošenje apelacije Ustavnom sudu BiH za ocenu ustavnosti obeležavanja 1. marta kao Dana državnosti BiH, mediji u toj državi postavjaju pitanje da li je vlast u Federaciji BiH ikada konstituisana. )

Nakon što je predsednik RS Milorad Dodik najavio podnošenje apelacije Ustavnom sudu BiH za ocenu ustavnosti obeležavanja 1. marta kao Dana državnosti BiH, mediji u toj državi postavjaju pitanje da li je vlast u Federaciji BiH ikada konstituisana.

Odluka Ustavnog suda BiH mogla bi da izazove krizu u entitetu s obzirom na to da bi osporila sve zakone i imenovanja počev od predsednika i potpredsednika, Vlade FBiH pa do članova upravnih i nadzornih odbora u javnim preduzećima, piše portal Klix.

Najavljujući apelaciju, Dodik je ukazao na činjenicu da Dom naroda Parlamenta FBiH nije konstituisan u skladu sa Ustavom tog većeg entiteta BiH, kao i zbog toga što u njemu nije zastupljeno 17 Srba, kako je to predviđeno Ustavom.

Dodik je najavio i da će Banjaluka tražiti poništavanje svih zakona i odluka koje je ranije doneo Parlament FBiH, što bi, piše Klix, moglo izazvati neviđenu krizu u državi, s obzirom na to da bi dovelo pod znak pitanja uspostavljanje vlasti u Federaciji.

Predsednik Republike Srpske je apelaciju najavio nakon što je Tužilaštvo odlučilo da pozove Dodika na saslušanje zbog održavanja referendum o Danu Republike u RS.

Ustavni sud BiH u petak je doneo rešenje prema kojem poništena sporna odredba u Zakonau o praznicima u RS, a ta odluka će stupiti na snagu s danom objavljivanja u Službenom glasniku.

Mediji u Federaciji BiH su na osnovu najnovije odluke Ustavnog suda zaključili da ona upućuje na to da je sada otvoren prostor za hapšenje odgovornih za organizovanje referendum u RS, te da je za to krivično delo predviđena kazna od šest meseci do pet godina zatvora.

( Moguća nova kriza u BiH?Tanjug, 1. 10. 2016)


POŠALJI KOMENTAR REDAKCIJI ODŠTAMPAJ TEKST
 

>> Pitaćemo narod o 9. januaru i otići u Parlament. Imamo praznik Hrvata, Sv. Stefana 26. pa niko nije ukinuo taj praznik koji je zvaničan u nekom Kantonu. Imamo islamske praznike koji nisu problem. Samo je problem priča o RS. Šta je s nama na nivou BiH? 1. mart ne slavi niti jedan Srbin, a tu niko ne priča o diskriminaciji. (Milorad Dodik, predsednik RS)

Ustavni sud BiH privremeno obustavlja Odluku o raspisivanju republičkog referenduma u RS

Ustavni sud je razmatrao zahtjev Narodne skupštine Republike Srpske za preispitivanje Odluke Ustavnog suda u predmetu broj U 3/13 koja se odnosi na ocjenu ustavnosti određenih odredaba Zakona o praznicima Republike Srpske.

U vezi sa navedenim zahtjevom, Ustavni sud ističe da, prema članu 68. stav 1. Pravila Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, uvjet za usvajanje zahtjeva za preispitivanje odluke Ustavnog suda jeste postojanje, odnosno otkrivanje činjenice koja bi po svojoj naravi mogla odlučno utjecati na ishod spora i koja, kad je odluka bila donesena, nije bila poznata Ustavnom sudu, te koja razumno nije mogla biti poznata stranci.

Odlučujući o zahtjevu za preispitivanje, Ustavni sud je utvrdio da je u osporenoj Odluci broj U 3/13 dao obrazloženje svih okolnosti na koje Narodna skupština Republike Srpske ponovo ukazuje u zahtjevu za preispitivanje.

S obzirom na to da Narodna skupština Republike Srpske u svom zahtjevu za preispitivanje nije prezentirala nikakve nove činjenice u smislu člana 68. stav 1. Pravila Ustavnog suda, koje bi mogle utjecati na drugačije odlučenje Ustavnog suda u predmetnom slučaju, Ustavni sud je zaključio da ne postoje opravdani razlozi za usvajanje zahtjeva za preispitivanje Odluke Ustavnog suda broj U 3/13 od 26. novembra 2015. godine, te ga je, stoga, odbio.

U sklopu današnjeg dnevnog reda Ustavni sud je razmatrao i zahtjeve za donošenje privremene mjere koje su podnijeli Bakir Izetbegović, član Predsjedništva Bosne i Hercegovine, Šefik Džaferović, prvi zamjenik predsjedavajućeg Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, Safet Softić, predsjedavajući Doma naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, četiri delegata Doma naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, 25 članova Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, 35 poslanika Predstavničkog doma Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine i 16 delegata Doma naroda Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine. Spomenutim zahtjevima podnositelji zahtjeva su tražili od Ustavnog suda da se obustavi primjena Odluke o raspisivanju republičkog referenduma broj 02/1-021-894/16 od 15. jula 2016. godine.

Ustavni sud je Odlukom broj U 10/16 konstatirao da u ovoj fazi postupka postoji dovoljno razloga koji ukazuju na to da bi provođenje referenduma, prije nego što Ustavni sud odluči o zahtjevima koji su podneseni u konkretnom slučaju, imalo ozbiljne i neotklonjive štetne posljedice najprije za izvršenje Odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine broj U 3/13. Imajući u vidu da podnosioci zahtjeva ističu, a to ni Narodna skupština Republike Srpske u odgovoru ne osporava, da su aktivnosti na organizaciji i provođenju referenduma u toku, Ustavni sud smatra da sve navedeno može imati vrlo negativne posljedice za izvršenje njegove Odluke broj U 3/13 i za nesmetan i efikasan rad Ustavnog suda u konkretnom predmetu, ali i za ustavni poredak općenito. Ustavni sud je uvjeren da je, u smislu člana 64. stav (1) Pravila Ustavnog suda, u interesu svih strana u ovom postupku zaštita ustavnog poretka i stabilnosti Bosne i Hercegovine, te nesmetan rad Ustavnog suda u konkretnom slučaju. Ustavni sud je uvjeren da privremeno obustavljanje primjene Odluke o referendumu – do donošenja konačne odluke o postavljenim zahtjevima, nije u suprotnosti sa navedenim interesima, već im direktno doprinosi. Ustavni sud je, stoga, usvojio privremenu mjeru kojom se privremeno obustavlja Odluka o raspisivanju republičkog referenduma.

( 99. plenarna sjednica Ustavnog suda Bosne i Hercegovine17.09.2016. )

Dodik: Nema odlaganja referenduma

Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik izjavio je povodom današnje odluke Ustavnog suda BiH, da nema odlaganja referenduma i pozvao građane Srpske da 25. septembra izađu na referendum o Danu Republike.

- Nisam ni očekivao drugačije ponašanje političkog organa koji sebe naziva Ustavnim sudom. U kontinuitetu politički pogrešnih odluka na štetu srpskog naroda, ništa nije iznenađujuće - rekao je Dodik.

On je naglasio da Ustavni sud BiH ne može obustaviti odluku Narodne skupštine Republike Srpske.

- Ne mogu oni obustaviti našu odluku. Našu odluku samo može obustaviti Narodna skupština, a Narodna skupština neće zasjedati po tom pitanju i mi ćemo održati referendum - rekao je predsjednik Srpske.

TV RTRS, 17. 9. 2016.

DOKUMENT: Odluka o raspisivanju republičkog referenduma u RS

Na osnovu člana 70. stav 1. tačka 5. Ustava Republike Srpske, čl. 182. i 186. stav 1. i 2. Poslovnika Narodne skupštine Republike Srpske (Službeni glasnik Republike Srpske, broj 31/11), čl. 10. i 11. Zakona o referendumu i građanskoj inicijativi (Službeni glasnik Republike Srpske, broj 42/10), Narodna skupština Republike Srpske na Devetnaestoj posebnoj sjednici, održanoj 15. jula 2016. godine, donijela je sljedeću

ODLUKU

O RASPISIVANJU REPUBLIČKOG REFERENDUMA

I

Republički referendum raspisuje se na cijeloj teritoriji Republike Srpske.

II

Referendumsko pitanje o kom će se građani Republike Srpske izjasniti, glasi:

"DA LI PODRŽAVATE DA SE 9. JANUAR OBILJEŽAVA I SLAVI KAO DAN REPUBLIKE SRPSKE?"

III

Za dan održavanja referenduma utvrđuje se 25. septembar 2016. godine.

IV

Za obezbjeđivanje finansijskih sredstava i tehničke podrške potrebne za provođenje ovog referenduma zadužuje se Vlada Republike Srpske.

V

Ova odluka stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku Republike Srpske.

Broj: 02/1-021-894/16

Datum: 15. jul 2016. godine

68/16

PREDSJEDNIK NARODNE SKUPŠTINE

Nedeljko Čubrilović Izvor: Sajt Skupštine Republike Srpske

CIK: Odbijen zahtjev Srpske za ustupanje biračkih spiskova; Odluka donesena preglasavanjem

Centralna izborna komisija BiH odbila je zahtjev Republičke komisije za provođenje referenduma o Danu Republike za ustupanje biračkih spiskova, ocijenivši ga "neosnovanim i nedopuštenim".

Protiv ove odluke glasali su članovi CIK-a Irena Hadžiabdić, Novak Božičković i Branko Petrić, a "za" su bili Ahmet Šantić, Suad Arnautović, Stjepan Mikić i Vlado Rogić.

Komisija je zahtjev uputila prije sedamnaest dana, ali CIK taj zahtjev do sada nije uvrstio u dnevni red.

Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik izjavio je sinoć za RTRS da će Srpska, ukoliko Centralna izborna komisija BiH ne bude dala biračke spiskove, preispitati svoje zakonodavstvo i umjesto CIK-a kao osnovu za dostaljanje spiskova angažovati neke organe iz Srpske. Predsjednik Dodik ističe da je referendumom data mogućnost i Bošnjacima da izraze svoj politički stav.

PETRIĆ: ZAHTJEV SRPSKE ODBIJEN PREGLASAVANjEM

Član Centralne izborne komisije BiH Branko Petrić upozorio je da je preglasavanjem donesena današnja odluka CIK-a kojom je odbijen zahtjev Republičke komisije za sprovođenje referenduma o Danu Republike Srpske za ustupanje biračkih spiskova i istakao da ovakvo djelovanje postalo praksa, što može veoma štetiti ugledu ovog tijela.

"To govori o jeftinom sunovratu ugleda i integriteta ove institucije koje je na đelu", rekao je Petrić na konferenciji za novinare.

Prema Petrićevim riječima, njegov zahtjev bio je jasan, ali o njemu nije ni glasano.

"Tražio sam da postupamo u skladu sa zakonom, da procesuiramo legitiman zahtjev legitimnog organa za legitimne radnje kao u svim dosadašnjim slučajevima", precizirao je Petrić i dodao da se nikada do sada nije desilo da CIK izbjegava da utvrdi i dostavi biračke spiskove organima koji po drugim zakonima sprovode druge izbore, opozive ili referendume.

Predsjednik CIK-a BiH Ahmet Šantić izjavio je da Republička komisija za sprovođenje referenduma o Danu Republike Srpske ima pravo žalbe na odluku CIK-a Apelacionom odjeljenju Suda BiH u roku od dva dana od prijema odluke.

Kao razlog za odbijanje zahtjeva Republičke komisije za sprovođenje referenduma o Danu Republike Srpske Šantić je naveo da se nisu stekli formalno-pravni uslovi i da Republička komisija nema aktivnu legitimaciju za dostavljanje zahtjeva.

"Samo lokalni organi mogu da traže dostavljanje izvoda iz Centralnog biračkog spiska", rekao je Šantić na konferenciji za novinare koja je održana nakon sjednice Komisije na kojoj je odbijen zahtjev iz Republike Srpske.

Svoje glasanje protiv odluke član CIK-a, Irena Hadžiabdić obrazložila je time da je riječ o veoma kompleksnom pitanju za koje ne postoje precizne odredbe u Izbornom zakonu.

"Naša je obaveza da vodimo računa o cjelovitosti i ažurnosti spiskova", podsjetila je Hadžiabdićeva, tvrdeći da birački spiskovi za lokalne izbore nisu validni za referendum.

Ona smatra da je Republička komisija za sprovođenje referenduma neovlaštena za podnošenje zahtjeva za dostavljanje izvoda iz biračkog spiska.

"Ovlaštene su komisije sa lokalnog nivoa", rekla je Hadžiabdićeva i dodala da se birački spiskovi ažuriraju svakog prvog ponedjeljka u mjesecu, odnosno da će naredno ažuriranje biti 5. septembra.

Hadžiabdićeva je objasnila da je zbog svih ovih, ali i drugih razloga, bila za to da bude odbačen, a ne odbijen zahtjev Republičke komisije.

"CIK ne može da bude sredstvo za promovisanje ili zabranu referenduma", poručila je Hadžiabdićeva.

Član CIK-a Suad Arnautović, koji je u javnosti ranije iznio svoje protivljenje održavanju referenduma, zbog čega je Republička komisija za sprovođenje referenduma tražila njegovo izuzeće od odlučivanja o zahtjevu za dostavljanje biračkih spiskova, pred novinarima nije želio da govori o svojim razlozima zašto je podržao odluku CIK-a.

Međutim, on je na sjednici Komisije zastupao stav da niko osim opštinskih, odnosno gradskih izbornih komisija, ne može da traži ni dobije izvod iz Centralnog biračkog spiska, te da bi ustupanjem izvoda za potrebe referenduma članovi opštinskih, odnosno gradskih izbornih komisija, počinili krivično đelo.

Uz Arnautovića i Šantića, za donošenje odluke CIK-a glasali su Vlado Rogić i Stjepan Mikić.

Prije otvaranja rasprave o zahtjevu Republičke komisije za sprovođenje referenduma, razmotreni su zahtjevi za izuzeće u odlučivanju o njenom zahtjevu Arnautovića, te Kluba Bošnjaka u Domu naroda Parlamenta Federacije za izuzeće Petrića.

Oni su se izjasnili da nemaju ni lični ni finansijski interes u odlučivanju o zahtjevu Republičke komisije za sprovođenje referenduma, a u raspravi o ovom problemu istaknuto je da članove CIK-a imenuje Parlamentarna skupština BiH, te da bi odlučivanje po zahtjevima za izuzeće otvorilo mogućnost za nove zahtjeve.

(Izvor: CIK: Odbijen zahtjev Srpske za ustupanje biračkih spiskova; Odluka donesena preglasavanjem RTRS/Srna, 1. 9. 2016.)

Izetbegović podnio zahtjev Ustavnom sudu o referendumu u RS-u

Izetbegović traži da se najavljeni referendum u RS-u stavi na čekanje, Ivanić kaže da on bespotrebno diže tenzije.

Član Predsjedništva Bosne i Hercegovine Bakir Izetbegović podnio je Ustavnom sudu BiH zahtjev za rješavanje ustavnopravnog spora sa entitetom Republika Srpska zbog odluke o raspisivanju entitetskog referenduma o Danu RS-a koju je Narodna skupština RS-a usvojila 15. jula 2016. godine.

Kako se navodi u saopštenju, spor je prouzrokovan kršenjem ustavnopravnih nadležnosti Bosne i Hercegovine, odnosno kršenjem obaveze RS-as da poštuje Ustav BiH, u vezi sa konačnom i obavezujućom prirodom odluka Ustavnog suda BiH te princip pravne države i demokratskog poretka.

"Ustav Bosne i Hercegovine nadređen je svim pravnim aktima entiteta Republika Srpska u smislu člana III/3.b) Ustava BiH. Ustavni sud BiH je u svojoj konačnoj i obavezujućoj odluci broj U-3/13 zaključio da 9. januar ne može biti određen za Dan Republike Srpske. Samim tim, sporna odluka Narodne skupštine Republike Srpske i postupak njenog provođenja krše Ustav Bosne i Hercegovine i obavezujuće međunarodno pravo za Bosnu i Hercegovinu. Zaštita oba ova aspekta ustavno-pravnog sistema i poretka Bosne i Hercegovine prvenstvena je obaveza državnih institucija Bosne i Hercegovine", dodaje se u saoštenju.

Izetbegović traži od Ustavnog suda BiH da utvrdi da je sporna odluka Narodne skupštine Republike Srpske protivna Ustavu BiH te da odluku stavi van snage.

Dodatno traži i da Ustavni sud obaveže Narodnu skupštinu Republike Srpske da preduzme sve aktivnosti kojima će se anulirati sve odluke i aktivnosti koje su zasnovane na toj odluci Narodne skupštine Republike Srpske.

"Član Predsjedništva BiH Bakir Izetbegović je od Ustavnog suda BiH zatražio da donese privremenu mjeru obustavljanja primjene sporne odluke Narodne skupštine Republike Srpske do konačne odluke Ustavnog suda BiH", navodi se u saopštenju.

Predsjedavajući Doma naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine Safet Softić i zamjenik predsjedavajućeg Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH Šefik Džaferović danas su također podnijeli zahtjev Ustavnom sudu BiH za rješavanje spora s RS-om zbog odluke o raspisivanju referenduma, javlja Anadolija.

Ivanić: Bespotrebne tenzije

Srpski član Predsjedništva BiH Mladen Ivanić izjavio je za Srnu da Izetbegović ne može sam u ime Predsjedništva pokretati pitanja ustavnosti, pa tako ni u slučaju odluke o održavanju referenduma o Danu Republike Srpske.

"Instituciju mogu predstavljati samo sva tri člana Predsjedništva ili Savjet ministara u cjelini, a oni ovim povodom nisu imali nikakav stav", istakao je Ivanić.

On je rekao da Izetbegović može pokretati pitanja ustavnosti koja smatra bitnim, iako je u ovom slučaju Ustavni sud Republike Srpske već rekao da nema smetnje što se Ustava tiče, ali ne može pokretati pitanja i to predstavljati kao sukob između institucija BiH i entitetskih institucija, jer on ne predstavlja institucije BiH.

Ivanić je ocijenio da je sve što se događa povodom referenduma postalo potpuno besmisleno i da proizvodi ogromnu tenziju.

"Rekao bih da su potezi koje Izetbegović vuče najbolja reklama za potrebu organizovanja referenduma", rekao je Ivanić.

Dodao je da bošnjački član Predsjedništva svojim potezima podiže jedinstvo srpskog naroda.

Izvor: , Al Džazira, 24 august 2016

Sudije Ustavnog suda BiH

Ustavni sud sačinjava devet sudija, od kojih šest sudija biraju parlamenti entiteta (Zastupnički dom Federacije Bosne i Hercegovine bira četiri, a Narodna skupština Republike Srpske dva), a preostalu trojicu bira predsednik Evropskog suda za ljudska prava, nakon konsultacija sa Predsjedništvom Bosne i Hercegovine.

Sudije ustavnog suda su:

Mirsad Ćeman, predsednik

Mato Tadić

Margarita Caca-Nikolovska

Zlatko M. Knežević

Tudor Pantiru

Valerija Galić

Miodrag Simović

Constance Grewe

Seada Palavrić

(O biografijama sudija možete pročitati klikom na link (imena sudija) i na stranici na Sajtu Ustavnog suda BIH - o sudu)

Burne reakcije na zaključke PIK

Milorad Dodik, predsednik RS

Banjaluka - Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik izjavio je Srni da ga danas apsolutno ne interesuje ni Savjet za sprovođenje mira /PIC/ ni njihova saopštenja.

"U danu, u kojem sam dobio unuku i koji je tako poseban za mene i za moju porodicu, ne pada mi na pamet da se bavim PIC-om i njihovim saopštenjima", poručio je Dodik odgovarajući na pitanje Srne da prokomentariše izjavu ambasadora PIC-a kojom pozivaju vlasti Srpske da ne održe referendum o Danu Republike.

Željka Cvijanović, premijer RS

Nije prvi put da je PIC u funkciji bošnjačke politike i ne pamtim da je ikada definisao stavove koji su bili nepristrasni i dobri za sve u BiH. Na isti način je funkcionisao i visoki predstavnik, donoseći godinama odluke unaprijed naručene od strane političkog Sarajeva, uglavnom kratkovide i štetne po unutrašnje odnose u BiH. Zato se s pravom može reći da su visoki predstavnik i PIC, ako ne više, onda barem podjednako krivi kao i domaći političari za neuspjeh i deficite koje pokazuje BiH. Apsurdno zvuči podsjećanje na obavezu izvršavanja obaveza Ustavnog suda BiH u zemlji u kojoj je više od 90 takvih odluka ostalo neizvršeno, mahom u kantonima i FBiH, a da se PIC zbog toga nije počešao po glavi.

Mladen Ivanić, član Predsjedništva BiH i RS

Izjava je očekivana. Evidentno je da nema upotrebe bonskih ovlašćenja, jer bi to značilo da bi u idućih pet godina u BiH samo OHR morao ponovo donositi odluke. Osuda referenduma nije pametan stav PIC-a zato što pokazuje jednostranost. Nikad nisam čuo, a volio bih da jesam, tako snažnu osudu činjenice da već 16 godina četiri kantona u FBiH nemaju Srbe kao konstitutivan narod. PIC je pod velikim uticajem Sarajeva i očigledno nastupa jednostrano.

Potpredsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić izjavio je Srni da današnja izjava ambasadora Upravnog odbora Savjeta za sprovođenje mira /PIC/ kojom pozivaju vlasti Republike Sropse da ne održe referendum o Danu Republike, ima za cilj da se napravi što napetija situacija.

On je istakao da povodom toga Republika Srpska treba da ostane mirna i da insistira na demokratskim pravima.

"Ukoliko smatraju manje bitnim entitete nego državu, nevjerovatno je da su toliko obratili pažnju na stvar koja bi za svaku državu trebala biti banalna - jedan praznik u entitetu i od toga naprave pitanje stabilnosti ili nestabilnosti, života ili smrti", naveo je Stevandić.

On je rekao da to govori da je to pitanje samo povod da se izvrši pritisak na Srpsku i da su iza ovoga neke skrivene namjere.

"Potpuno je jasno da to služi za raspirivanje ekstremizma i negativnog raspoloženja prema Republici Srpskoj, a što će mnogo obradovati vehabije i islamske ekstremiste, a s druge strane znači uvođenje političkog aparthejda, jer se u 21. vijeku jednom evropskom narodu ograničavaju najosnovnija prava", naglasio je Stevandić.

Pavić: Referendum ne krši ustav, Dejton i političku klimu

Predsjednik Demokratskog narodnog saveza /DNS/ Marko Pavić izjavio je Srni da referendum o Danu Republike ne vrijeđa nikakva načela Ustava BiH, Dejtonskog sporazuma, niti se njime remeti opšta klima u zemlji.Pavić je, reagujući na poziv ambasadora Upravnog odbora Savjeta za sprovođenje mira /PIC/ vlastima Srpske da ne održe referendum o Danu Republike, istakao da su odluku o referendumu konsenzusom donijele sve političke partije u Republici Srpskoj, što je jednoglasno usvojeno na sjednici Narodne skupštine Srpske.

On je dodao da samo navedeni faktori mogu donijeti odluku da se referendum ne održi.

"Razumijem preporuku ambasadora PIC-a, ali je činjenica da ona nema uporište u pozitivnom pravu. To je samo politički osjećaj tih zemalja da se nešto može poremetiti. Ne mislim da se bilo šta može poremetiti nego se može samo dobiti mišljenje građana o ovom problemu", rekao je Pavić.

On je poručio onima koji namjeravaju da eventualno ukinu Dan Republike Srpske da će se 9. januar slaviti dok je god Srba.

Čavić: Ustavni sud BiH trebalo je da odlučuje pravno, a ne politički

Predsjednik Narodnog demokratskog pokreta /NDP/ Dragan Čavić izjavio je Srni da je očekivan stav Upravnog odbora Savjeta za sprovođenje mira /PIC/ o referendumu o Danu Republike Srpske, jer da je Ustavni sud Bih donio pravnu odluku "ne bi bilo sve ove gužve".

Čavić je ocijenio da Ustavni sud BiH nije imao šta da traži o pitanju Dana Republike Srpske, jer je to pitanje entiteta, te da su činjenice, koje je taj sud koristio prilikom donošenja ove odluke, bile političkog, a ne pravnog karaktera.

"Smatram da datum održavanja referenduma treba da bude poslije odluke Ustavnog suda BiH po apelaciji koju je uputila Narodna skupština Srpske na njegovu odluku o neustavnosti Dana Republike. Time smo dali šansu tom sudu da još jednom, ali na pravnim postulatima, uoči svoju grešku koju je napravio kada je proglasio neustavnim Dan Republike", rekao je Čavić.

Čavić je nazvao zabrinjavajućim što se u kominikeu PIC-a navodi da je "primio k znanju uvjeravanja Vlade Srpske da je cilj referenduma da bude korak ka sprovođenju odluke Ustavnog suda BiH", te istakao da je to iznenađujući zaokret u stavovima Vlade.

"Ako tako misli i predsjednik Republike, onda imamo izigranu referendumsku inicijativu. Mi smo dali podršku referendumu i želimo da se sprovede", naveo je Čavić.

Bakir Izetbegović, predsjedavajući Predsjedništva BiH

Pretpostavljam da će prvi reagovati Ustavni sud BiH, a da će iza njegove odluke stati i visoki predstavnik, odnosno međunarodna zajednica. Izdvojeno mišljenje Rusije bilo je očekivano. Rusija već izvjesno vrijeme neselektivno podržava sve što dolazi iz RS. Podrška političkoj avanturi koja dovodi u pitanje institucije uspostavljene Dejtonskim sporazumom će donijeti štetu svima - BiH, RS, regionu, a na kraju i Rusiji.

Izvor: Burne reakcije na zaključke PIC-aGlas Srpske, 30.08.2016 21:24

Referendumi u BiH i RS 1991-2016

  • 29. februara i 1. marta 1992. godine održan je referendum o nezavisnosti Republike Bosne i Hercegovine od SFRJ. (Prvi mart se u BiH slavi kao državni praznik, koji Srbi bojkotuju pošto taj dan smatraju početkom rata zbog ubistva srpskog svata na Baščaršiji 1. marta 1992. (Referendum je usledio nakon što su predstavnici Muslimana i Hrvata skupštini SR BiH 15. oktobra 1991. godine, preglasavanjem srpskih poslanika doneli „Akt o reafirmaciji suverenosti Republike Bosne i Hercegovine" i tako odlučili da se povuku predstavnici SR BiH iz rada saveznih organa Jugoslavije dok se ne postigne dogovor između svih republika koje sačinjavaju SFRJ, a Srbi napustili Skupštinu i 24. oktobra 1991. stvorili posebnu skupštinu pod nazivom Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, koja je 21. novembra 1991. godine proglasila da sve opštine, mesne zajednice i naseljena mesta gde je više od 50 % stanovnika glasalo da SR Bosna i Hercegovina ostane u Jugoslaviji, postaju deo srpskih autonomnih teritorija, a 9. januara 1992. godine, ova skupština je u Sarajevu proglasila Republiku srpskog naroda Bosne i Hercegovine kao federalnu jedinicu Jugoslavije, a 28. februara 1992. donela Ustav Srpske Republike Bosne i Hercegovine, u kojem je pisalo da teritorija ove republike obuhvata srpske autonomne oblasti, opštine i druge srpske etničke entitete u SR Bosni i Hercegovini gde su Srbi bili većina, kao i područja na kojima je srpski narod ostao u manjini zbog genocida koji je nad njim izvršen u Drugom svetskom ratu". Muslimani i Hrvati su te odluke srpske skupštine proglasili nevažećim, posle čega je 9. januara Srpska skupština proglasila Srpsku Republiku Bosnu i Hercegovinu koja je sastavni deo Jugoslavije.... Republika Srpska, nakon svog osnivanja 9. januara 1992. održala tri referenduma u toku građanskog rata u BiH, a jedan u mirnodopsko vreme, kome je prethodilo nekoliko najava raspisivanja referenduma o radu državnog tužioca BiH, ovlašćenjima prenetim sa RS na BiH, itd... )

  • 15. maja 1993. raspisan je referendum o prihvatanju ili odbijanju Vens-Ovenovog mirovnog plana. Na referendumskom listiću nalazilo se dodatno pitanje: Da li se podržava samostalno i slobodno udruživanje Republike Srpske sa drugim državama. Izlaznost je bila 92% upisanih birača, a negativan odgovor na prvo i pozitivan na drugo dalo je 96% izašlih.
  • 19. juna 1992. godine referendum se ticao spajanja nekadašnje Republike Srpske Krajine i Republike Srpske, uz mogućnost zajedničkog ujedinjenja sa drugim srpskim državama. Izlaznost je bila 95%, a podršku je dalo 98,61% izašlih.
  • 27. avgusta 1994. godine o Mirovnom planu Kontakt grupe. Izlaznost je bila 90,86%, a protiv se izjasnilo 96,06% izašlih.
  • 25. septembra 2016. na referendum izašlo 59-60 odsto birača, 99,79 izašlih birača glasalo za to da 9. januar i ubuduće obeležava kao Dan Republike u RS.

Dodik ambasadorima Francuske, Italije i Velike Britanije, zameniku šefa Delegacije EU u BiH, zameniku njemačkog ambasadora u BiH i šefu Kancelarije Ambasade SAD u Banjaluci: Referendum će biti održan, Ustavni sud BiH funkcioniše prema pravilima koji su nametnuli stranci

Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je ambasadorima Francuske, Italije i Velike Britanije, zamjeniku šefa Delegacije EU u BiH, te zamjeniku njemačkog ambasadora i šefu Kancelarije Ambasade SAD u Banjaluci da će referendum o Danu Republike biti održan.

"Na pitanje ambasadora pod kojim uslovima Republika Srpska može da odgodi referendum, rekli smo da odgađanja nema", istakao je predsjednik Dodik.

Predsjednik Republike Srpske je naglasio da se referendum ne može odgađati, jer je on u funkciji provođenja odluke Ustavnog suda BiH.

"Ustavni sud nije ukinuo 9. januar, kao što nam žele nametnuti, nego je odredio da se u skladu sa pravima konstitutivnih naroda taj član Zakona prilagodi", rekao je predsjednik Dodik.

Nakon sastanka održanog u Banjaluci, predsjednik Republike je izjavio novinarima da Republika Srpska ne odustaje od referenduma i još jednom pozvao građane da 25. septembra izađu i potvrde da će 9. januar ostati Dan Republike.

"Smatramo da narod treba da pitamo da li je 9. januar Dan Republike, što je i osnovno pitanje referenduma", istakao je predsjednik Republike Srpske.

Kada je riječ o tome da li će Bošnjaci biti obavezni da poštuju Dan Republike, predsjednik Dodik je rekao da će im to kroz provođenje odluke Ustavnog suda biti stavljeno na raspolaganje.

Predsjednik Republike je istakao da Bošnjake niko neće prisiljavati da obilježavaju 9. januar, ali isto tako Republici Srpskoj niko ne može da zabrani da slavi taj dan.

"Sve tehničke pripreme za održavanje referenduma su obavljene, te će on biti održan 25. septembra i u tom pogledu nema odustajanja od odluke", poručio je predsjednik Dodik.

Prema riječima predsjednika Republike, sastanak sa ambasadorima i predstavnicima ambasada u BiH je bio korektan i nije bilo prijetnji niti ucjenjivanja.

Komentarišući izjavu bošnjačkog člana Predsjedništva BiH Bakira Izetbegovića da će Ustavni sud BiH zabraniti referendum, predsjednik Dodik je ponovio da je taj sud politička institucija, jer je pod uticajem Bošnjaka i stranaca koji su donosili ključne odluke.

"Ovakav uticaj se nama pokušava nametnuti kao obavezujući. Nema napretka bez strukturisanja Ustavnog suda BiH i usvajanja novog zakona o ovoj instituciji koja funkcioniše prema pravilima koji su nametnuli stranci i neki drugi ljudi", poručio je predsjednik Republike Srpske i ponovio da je neophodno da stranci napuste Ustavi sud BiH.

Predsjednik Republike je podsjetio da je i Sud BiH formiran van Ustava i da su u njemu radili stranci.

"Vrijeme je da se strane sudije povuku, jer je njihovo ponašanje izvan pravne logike i Ustava. Oni su masovno kršili Ustav BiH, jer su niz odluka pokušali da pokriju apstraktnim teoretskim razmatranjima", kaže predsjednik Dodik, podsjetivši da Ustavom BiH nisu predviđeni ni Sud ni Tužilaštvo BiH.

Prema mišljenju predsjednika Republike, mjere koje je ranije preduzimao visoki predstavnik u BiH pokušavaju se provesti posredstvom Ustavnog suda BiH uz priču o obaveznosti.

"Izetbegović nesumnjivo ima uticaj na sve ovo. Predsjednik Ustavnog suda BiH Mirsad Ćeman je u ratu bio predsjednik SDA kada je Alija Izetbegović zamrznuo funkciju, dok je sudija ovog suda Seada Paravlić bila potpredsjednik ove stranka, pa je vidljiva politička konotacija svih odluka", konstatovao je predsjednik Dodik.

Predsjednik Republike je naveo da niko ne bi treba da očekuje da će Srpska i Srbi provoditi ratne ciljeve SDA, Ćemana i Paravlićeve, podržane od tri strane sudije.

( Predsjednik Republike Srpske razgovarao sa ambasadorima i predstavnicima ambasada u BiH, Objavljeno na sajtu : Predsednika epublike Srpske 14:02, 08.09.2016. )

Dodik o referendumu o 9. januaru Danu državnosti RS i, ako ne bude bilo pomaka za RS u BiH, o referendumu za otcepljenje 2017.

Milorad Dodik, predsednik RS, rekao je za N1 da će referendum biti održan i da nema zabrane koja bi to mogla da spreči.

Referendum o Danu Republike Srpske, zakazan za 25. septembar, postao je centralna regionalna tema. Posle poziva Veća za implementaciju mira u BiH - da Republika Srpska ne održi referendum, uz izdvojeno mišljenje Rusije, na potezu je Banjaluka.

Situacija se pažljivo razmatra i u Srbiji - predsednik i premijer Tomislav Nikolić i Aleksandar Vučić, sastaće se u četvrtak s najvišim zvaničnicima iz Republike Srpske u Beogradu, a premijer Vučić razgovaraće, takođe u Beogradu, s hrvatskim članom Predsedništva BiH Draganom Čovićem.

Uoči sastanka, Dodik za N1 kaže da će referendum biti održan. On je rekao da već dugo vremena PIK deluje na strani bošnjačkih interesa. On je naveo da će deo puta Banjaluka - Doboj zvati 9. januar.

U ekskluzivnom intervju za N1 televiziju, predsednik Republike Srpske je, između ostalog, kazao da je moguće da tri konstitutivna naroda u BiH krenu od nule.

Pisaće '9. januar Dan državnosti Republike Srpske', kaže Dodik "Ne činimo ništa što bi moglo ugroziti mir. Poziv na referendum nije antidejtonska i antiustavna aktivnost. Nikakve priče o secesiji nema", izjavio je.

Na pitanje da li Republika Srpska može biti zadovoljna ishodom sednice PIK-a, odgovorio je:

"U suštini njihovo mišljenje odražava političke podrške kriminalu koje su činili Visoki predstavnici, od prvog do danas. To je urađeno ad hoc. U PIK-u nema zemalja koje su potpisale okvirni Dejtonski sporazum, kao što su Hrvatska i Srbija, a ima Turska i Japan koje nemaju veze s realnošću ovde".

Oni su mogli samo sublimirati izjave Bakira Izetbegovića, PIK deluje u funkciji provođenja bošnjačke politike, rekao je o izjavi u vezi sa referendumom.

"Nakon referenduma ćemo ući u Parlament i proglasiti Dan Republike Srpske. Ako je PIK hteo koristiti sednicu da smiri situaciju, to je trebalo raditi pre donošenja odluke Ustavnog suda RS. Pisaće '9. januar Dan državnosti Republike Srpske'. Meni se svideo predlog Mladena Ivanića", rekao je Dodik.

Na konstataciju da se govori da iza svega stoji dogovor Bakira Izetbegovića i njega u predizborne svrhe, Dodik odgovara da su to spekulati koji sede u Sarajevu i izmišljaju stvari."Sreli smo se samo oko mehanizma koordinacije. Sarajevski đilkoši uvek nesto nađu da pričaju".

Dodik je kazao da političari u RS-u pokazuju da nisu otuđena politička elita, kako ih nazivaju i da će dokazati da nisu otuđeni, već da su elita koja pita narod..

"Pitaćemo narod o 9. januaru i otići u Parlament. Imamo praznik Hrvata, Sv. Stefana 26. pa niko nije ukinuo taj praznik koji je zvaničan u nekom Kantonu. Imamo islamske praznike koji nisu problem. Samo je problem priča o RS. Šta je s nama na nivou BiH? 1. mart ne slavi niti jedan Srbin, a tu niko ne priča o diskriminaciji. Bošnjaci pričaju sada o nekoj diskriminaciji...", dodaje.

Naveo je da je 25. septembra referendum i da nema odgađanja: "Ako nam ne daju spiskove, onda će spiskove uraditi naša lokalna zajednica. Oni koji nisu na spiskovima će se upisati i glasati. Niko ne treba brinuti o tome. Mogu da rade šta hoće, ali referendum će biti održan."

U zajedničkoj odluci PIK-a kaže se da najavljeni referendum ugrožava mir u BiH.

"PIK nije morao ni zasedati, jer je to sve Bakir rekao. Nema ugrožavanja Bošnjaka. Oni su zastupljeni na svim mestima u RS-u kako je predviđeno Ustavom. Potpredsednik RS-a je Bošnjak koji nesmetano orgija po medijima. Nema kompromisa i objektivnosti jer neko misli da bismo trebali prihvatiti zakon Bakira Izetbegovića. Na čemu da pravimo kompromise?" upitao je.

Dodik je naglasio da je referendumom data mogućnost i da Bošnjaci kažu svoj stav.

"Niko ih ne prisiljava ni da izađu ni da ne izađu. Ako ko ugrožava Bošnjake u RS-u, onda ih ugrožava Sarajevo koje ih koristi kao monetu za potkusurivanje. Očito da treba nazvati Ambasadu SAD-a ili Velike Britanije da kažu šta treba izjaviti, pa da bude korektno. Ja govorim ono što izražava stav javnog mjenja u RS-u", zaključio je.

Mnogi govore da je referendum o Danu RS-a probni balon za raspisivanje referendum o otcepljenju Republike Srpske iz BiH. To piše i u deklaraciji SNSD-a.

"Referendum o otcepljenju je stav partije da to kao incijativu nekada pokrenemo. Kada dođe to vreme 2017. godine videćemo da je li bilo pomaka za RS u BiH ili nije, a očigledno da nije. Iduća godina je godina referenduma po Evropi, pa zašto i mi ne bi imali?", izjavio je Dodik.

(Izvor: Dodik za N1: Nema zabrane koja bi mogla da spreči referendum N1, 31.08.2016.)

Dodikova pobeda na lokalnim izborima

U BiH su 2. oktobra održani lokalni izbori na kojima su birali gradonačelnici i odbornici lokalnih skupština, za koje mnogi kaže da predstavljaju test koji pokazuje odnos snaga pred opšte izbore 2018.

Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik izjavio je 2. 10. uveče da je SNSD ostvario ubjedljivu i veličanstvenu pobjedu na lokalnim izborima u Republici Srpskoj.

"SNSD je doživio uspjeh veći od onoga kada smo počinjali. U odnosu na prošle izbore pobijedili smo u 11 opština više", rekao je Dodik na konferenciji za novinare u Izbornom štabu SNSD-a u Banjaluci…

"Narod je izabrao SNSD i odlučio koju politiku podržava, a sjajan rezultat imamo u Banjaluci. Ubjediljvo vodimo u Trebinju, blizu smo u slavlja u nekim drugim opštinama, a spektakularno smo pobijedili u Zvorniku, Gradišci, Prnjavoru, Laktašima, Srpcu, a vjerujem da smo pobijedili i u Bijeljini", rekao je Dodik i dodao da je SNSD pobijedio u Krupi na Uni, Novom Gradu, Kozarskoj Dubici, Oštroj Luci, Petrovcu, Drniću, Čelincu, Derventi, Brodu, Kalinoviku….

On je čestitao DNS-u koji je pobijedio u pet opština i SP-u koja je vlast osvojila u četiri lokalne zajednice, kao i svim članovima SNSD-a.

Dodik je naglasio da izdaja kod srpskog naroda ne prolazi i da su zbog toga na izborima dramatično kažnjeni SDS, PDP I NDP, a posebno lider ove partije Dragan Čavić.

"Ovo je bila fer i regularna pobjeda na izborima, a postigli smo kao politička partija jedan od najboljih rezultata u regionu, što je frustrirajuće za ove koji su 10 godina u opoziciji. Narod je podržao politiku ulaska BiH u EU, ali i sa kime bi trebalo da se pregovara o našem status u Uniji, što je delegitimisalo poziciju takozvanih srpskih predstavnika u Savjetu ministara BiH", rekao je Dodik, napominjući da je, za razliku od opozicionih lidera u Srpskoj, premijer Srbije Aleksandar Vučić čestitao SNSD-u na izbornoj pobjedi.

( Dodik Ubjedljiva i veličanstvena pobjeda SNSD-a 02.10.2016 22:21, Glas srpske, Srna)

Prema podacima SNSD-a od 80.798 prebrojanih glasova u Banjaluci njihov kandidat za gradonačelnika Igor Radojičić dobio je 47.727 glas. Prema tim podacima, kandidat SzP Dragan Čavić dobio je 33.071 glas. Radojičić je večeras proglasio izbornu pobjedu, poručivši građanima Banjaluke da se ne plaše promjena kojih će biti na štetu onih koji ne žele da rade. Radojičić je rekao da je i SNSD u Banjaluci osvojio skupštinsku većinu, te da je njegova pobjeda u odnosu na kandidata Saveza za promjene Dragana Čavića uvjerljiva i da je osvojio oko 15.000 glasova više.

Čavić je priznao poraz i Radojičiću čestitao pobjedu.

U Trebinju, izbornu pobjedu za gradonačelnika proglasio je kandidat SNSD-a Luka Petrović koji je rekao da je do sada u ovom gradu prebrojano 19.630 glasova, i da je razlika između njega i kandidata SzP Slavka Vučurevića 2.800 glasova.

Dosadašnji gradonačelnik Trebinja, Slavko Vučurević, čestitao je Petroviću, izbornu pobjedu.

Lider SDS-a Mladen Bosić rekao je da su izborni rezultati kandidata SDS-a, ali i Saveza za promjene veoma loši. Najavio je da će uskoro biti izvršena analiza izbornih rezultata i pokrenuta odgovornost za loš izborni rezultat u ovoj stranci, počevši od njega.

Kandidat koalicije "Bijeljina pobjeđuje" za gradonačelnika Zlatko Maksimović je na pres-konferenciji proglasio pobjedu. Kako je rekao prebrojano je 98 odsto glasova, a za njega je glasalo 30.802 birača, dok je za kandidata SzP Miću Mićića glasalo 29.980 birača.

Prethodno, izbornu pobjedu proglasio je i Mićo Mićić navodeći da je u prednosti u odnosu na svog protivkandidata za 700 glasova.

Kandidat za gradonačelnika Prijedora Milenko Đaković (DNS) vodi sa 18.180 glasova u odnosu na svog protivnika Dušana Berića iz SDS-a koji ima 11. 268 glasova.

Prema podacima Gradske izborne komisije Doboj, nakon prebrojanih 100 odsto glasova, novi-stari gradonačelnik je Obren Petrović koji je dobio 19.674 glasa, dok je njegov protivkandidat ispred SNSD-a, DNS-a i SP-a, Milorad Živković dobio 15.008 glasova.

Potpredsjednik Partije demokratskog progresa Igor Crnadak rekao je da su u trci za načelnička mjesta na lokalnim izborima u najvećem broju opština i gradova u vođstvu kandidati SNSD-a i koalicije okupljene oko te stranke. Kada je riječ o Kotor Varošu, Crnadak je rekao da je PDP u toj opštini ostvario gotovo sigurnu pobjedu /kandidat za načelnika Zdenko Sakan/, a izvjesno je da će i u Šekovićima dobiti načelničko mjesto.

Prema rezultatima SNSD-a kandidat te stranke i dosadašnji gradonačelnik Zoran Stevanović ubjedljivo vodi ispred svog protivkandidata Dragana Kojića - 80 odsto naspram 20 odsto…

Kandidat SNSD-a za načelnika opštine Gradiška Zoran Adžić proglasio je izbornu pobjedu u ovoj lokalnoj zajednici. Adžić je rekao da, prema podacima Izbornog štaba SNSD-a u Gradišci, vodi sa više od 4.000 glasova razlike ispred kandidata Saveza za promjene Zorana Latinovića /SDS/.

Kandidat Saveza za promjene za načelnika opštine Bratunac Nedeljko Mlađenović/SDS/, prema prvim preliminarinim rezultatima, dobio je najveću podršku birača na ovim izborima - 3.155 glasova i ostaje na ovoj funkciji, rekao je član Opštinske izborne komisije Munib Karić. "Drugi kandidat za načelnika opštine Petko Rankić iz SNS-a dobio je povjerenje 2.464 birača, za Dragu Radovića iz DNS-a glasalo je 1.795 glasova, Salih Dubičić iz SDA dobio je 753 glasa, a Muhamed Suljić iz SDP-a BiH 120 glasova", dodao je Karić.

Novi načelnik opštine Nevesinje je Milenko Avdalović iz SNSD-a, rečeno je Srni u Opštinskoj izbornoj komisiji.

Na osnovu obrađenih 28 biračkih mjesta i 7.212 glasova, Avdalović je dobio povjerenje 3.829 građana, a kandidat SDS-a Momčilo Šiljegović 3.145.

Prema podacima Izbornog štaba SNSD-a u Kozarskoj Dubici, kandidat SNSD-DNS-SP Radenko Reljić /SNSD/ novi je načelnik opštine. Reljić je dobio oko 8.100 glasova, a kandidat Saveza za promjene Branko Barać /SPAS/, prema nezvaničnim podacima, dobio je podršku oko 3.700 birača.

Kandidat Saveza nezavisnih socijaldemokrata za načelnika opštine Čelinac Momčilo Zeljković, prema prvim preliminarnim rezultatima, osvojio je 3.415 glasova, rekao je predsjednik Opštinske izborne komisije Božidar Savičić. Kandidat DNS-a Radomir Trivić dobio je 3.178 glasova, a kandidat SDS-a Stojko Stanarević 2.761 glasova.

Kandidat Socijalističke partije za načelnika opštine Ribnik Radenko Banjac, prema preliminarnim podacima Opštinske izborne komisije, osvojio je najviše glasova birača. Za Banjca je glasalo 1.780 birača, dok je Goran Savić iz Demokratskog narodnog saveza dobio 1.575 glasova.

Kandidat Saveza za promjene za načelnika opštine Šamac Đorđe Milićević /NDP/ rekao je da je njegova pobjeda na izborima dokazala da on nije kandidat samo Saveza za promjene nego svih građana koji žele promjene.

Prema prvim nezvaničnim podacima OIK Ugljevik, novi načelnik je i dosadašnji načelnik opštine Ugljevik Vasilije Perić koji je osvojio 6.093 glasa, a njegov protivkandidat iz DNS-a Diko Cvijetinović dobio je povjerenje 3.784 glasača. Vasilije Perić /SDS/ na izborima je bio kandidat Saveza za promjene.

Kandidat DNS-a Darko Krunić, koga podržava i SNSD, novi je načelnik opštine Ljubinje, potvrdila je predsjednik Opštinske izborne komisije Slavica Turanjanin. Krunić je pobijedio sa 1.316 glasova, dok je njegov protivkandidat iz SDS-a Vesko Budimčić osvojio 972 glasa.

Kandidat SNSD-a za načelnika opštine Šipovo Milanu Kovaču, prema prvim preliminarnim rezultatima, dobio je 3.463 glasa, a kandidat Saveza za promjene Milorad Ćirko /NDP/ 3.018 glasova, potvrđeno je u opštinskoj izbornoj komisiji.

Kandidat SNSD-a Darko Tomaš, prema preliminarnim rezultatima Opštinske izborne komisije, novi je načelnik opštine Prnjavor sa osvojenih 12.200 glasova. Predsjednik OIK-a Snježana Krajišnik potvrdila je da je Tomašev glavni protivkandidat Siniša Gatarić iz SDS-a osvojio 7.354 glasa, dok je na trećem mjestu kandidat PDP-a Brano Žunić dobio 498 glasova.

Prema prvim preliminarnim rezultatima, u trci za načelnika opštine Lopare kandidat Saveza za promjene /SDS/ Rado Savić ima 4.091 glas, a njegov protivkandidat ispred loparskog SNSD-a Savo Cvijetinović 3.268 glasova, podaci su OIK Lopare.

Prema nepotpunim podacima, na lokalnim izborima kandidat SDA za načelnika opštine Vukosavlje Elvir Hadžiomerović osvojio je 23 glasa više od kandidata SNSD-a Borislava Rakića. Za Hadžiomerovića je glasalo 835 birača, a za Rakića 812.

Prema podacima sa obrađenog 31 glasačkog mjesta, kandidat za načelnika opštine Laktaši Ranko Karapetrović iz SNSD-a osvojio je 7.236 glasova, a Predrag Smiljanić iz SDS-a 2.390 glasova, rekla je predsjednik Opštinske izborne komisije Gordana Јandić.

Prema preliminarnim rezultatima, na lokalnim izborima u opštini Han Pijesak za načelnika ove opštine najviše glasova dobio je Vlado Ostojić iz SNSD-a - 1.193 glasa, rekao je predsjednik OIK-a Siniša Obradović.

OIK Novo Goražde saopštila je da je Mila Petković, kandidat SNSD-a za načelnika opštine osvojila 42,77 odsto glasova, Tomislav Čarapić iz SDS-a 29,67 odsto, a Enver Drljević iz SDA 23,36 odsto glasova.

Prema podacima OIK Rogatica, kandidat SNSD-a za načelnika opštine Milorad Јagodić osvojio je 50,64 odsto glasova, a njegov protivkandidat Tomislav Puhalac iz SDS-a 45,36 odsto glasova.

Prema prvim preliminarnim nepotvrđenim rezultatima, kandidat SNSD-a Dušan Panić pobijedio je na izborima za načelnika opštine Stanari, a za njega je glasalo 3.350 birača od 5.072 koliko ih je izašlo na glasanje.

Ozren Petković iz SDS-a, prema preliminarnim podacima, osvojio je najviše glasova za načelnika opštine na današnjim lokalnim izborima. Petković je osvojio 2.520 glasova, kandidat SNS-a Zdravko Savić, koga su podržavali SNSD i SP osvojio je 1.179 glasova, a kandidat DNS-a Mladen Nikić 184 glasa.

U opštini Oštra Luka pobjedu u trci za izbor načelnika opštine odnio je dosadašnji načelnik opštine Dragan Stanar iz DNS-a, rekla je član Opštinske izborne komisijeOštra Luka Renata Ćurguz. "Prema nepotpunim rezultatima, kandidat DNS-a Dragan Stanar osvojio je 1.040, a kandidat PDP-a Rade Topić 877 glasova", rekla je Ćurguzova.

Kandidat SNSD-a Miroslav Kraljević ima veliku prednost u odnosu na svog protivkandidata i sigurni je pobjednik na izborima za načelnika opštine Vlasenica, izjavio je predsjednik Opštinskog odbora SNSD-a Mladen Popović.

Prema nezvaničnim podacima kandidat SNSD-a, SP-a i DNS-a Divna Aničić je osvojila na lokalnim izborima 5.892 glasa, a kandidat Saveza za promjene Petar Šikman 4.130. Ančićeva je dobila 1.762 glasa više. To su nezvanični rezultati obrađeni sa svih glasačkih mjesta.

Prema podacima SNSD-a njihov kandidat za načelnika Srpca Mladen Dragosavljević vodi u odnosu na svog protivkandidata Ranka Nedića. Dragosavljević je dobio 6.714 glasova, a Nedić 3.412.

Kandidat SNSD-a za načelnika opštine Novo Goražde Mila Petković proglasila je pobjedu u ovoj opštini. U Opštinskom odboru SNSD-a u Novom Goraždu rečeno je Srni da je Petkovićeva osvojila 541 glas, dok je kandidat SDS-a Tomislav Čarapić dobio 376 glasova.

Zajednički kandidat SNSD-a, DNS-a i SP-a Momir Ristić, prema nezvaničnim rezultatima, pobjednik je izbora za načelnika opštine Šekovići, rekla je član Opštinske izborne komisije Ljiljana Bašić. Bašićeva je navela da je Ristić osvojio 2.200 glasova, a njegov protivkandidat iz Saveza za promjene Dragan Galić 1.994 glasa.

Od ukupno 7.488 glasova u Istočnom Novom Sarajevu, prema preliminarnim i nezvaničnim podacima Opštinske izborne komisije, kandidat SNSD-a Ljubiša Ćosić osvojio je 4.986 ili 66,58 odsto glasova. Kadnidat SDS-a Slavko Tošović osvojio je 2.091 glas ili 27,92 odsto, a Milorad Bobić /SNS/ osvojio je 67 glasova i 0,89 odsto.

Prema preliminarnim podacima, u opštini Trnovo kandidat SNSD-a Goran Vujičić osvojio je 549 glasa, a kandidat SDS-a Nenad Mešović 494, potvrdio je predsjednik Opštinske izborne komisije Čedo Bukajlović.

Prema prvim preliminarnim rezultatima, u Istočnom Starom Gradu kandidat SDS-a Bojo Gašanović osvojio je 603 glasa, a kandidat SNSD-a Mladen Maletić 330, saopštio je predsjednik Opštinske izborne komisije Nemanja Nikolić.

U opštini Istočna Ilidža, prema nezvaničnim podacima, vodi kandidat SDS-a Marinko Božović ispred kandidata DNS-a Slobodana Noge.

OIK Kalinovik saopštio je da je na osnovu obrađenih 95 odsto prebrojanih glasova Mileva Komelnović iz SNSD-a osvojila 62 odsto glasova, a Slobodan Đorem iz SDS-a 32 odsto.

Prema podacima SNSD-a na osnovu obrađenih 92,5 odsto glasova u Modriči je Mladen Krekić iz SNSD-a osvojio 7.052, odnosno 52,19 odsto glasova, a Stevo Јoksimović 6.460, odnosno 41,80 odsto glasova.

Prema podacima SNSD-a kandidat te stranke za načelnika opštine Radisav Mašić osvojio je 45 odsto glasova, a kandidat SRS-a Republike Srpske Zdravko Krsmanović oko 35 odsto.

Prema podacima OIK Trnovo, Goran Vujičić iz SNSD-a osvojio je 52 odsto glasova, a Nenad Mišović iz SDS-a 48 odsto glasova.

U opštini Јezero kandidat SNSD-a, a kojeg je podržao SDS, Snježana Ružičić pobjedila je kandidata Srpske napredne stranke Dušana Šajina. Za nju je glasalo 397, a za Šajina 320 glasača. Tako je Ružićeva osvojila 77 glasova više i biće novi načelnik opštine Јezero.

Prema preliminarnim, nezvaničnim rezultatima Opštinske izborne komisije Istočni Drvar, najviše glasova, 101, osvojila je Milka Ivanković iz Zavičajnih socijaldemokrata - Mile Marčeta. Predsjednik OIK-a Vesna Aćić rekla je da je na drugom mjestu kandidat SP-a Milovan Mihajlović sa 25 glasova.

Prema rezultatima opštinskih komisija, u Istočnom Mostaru za načelnika opštine izabran Božo Sjeran iz SDS-a sa 78 glasova, a u Krupi na Uni za načelnika opštine izabran je Mladen Kljajić iz DNS-a.

U Driniću, za načelnika opštine izabran je kandidat DNS-a Milan Grbić, a u Ljubinju kandidat koalicije SNSD-DNS-SP Darko Krunić, rezultati su opštinskih komisija.

Kako saznajemo, u Kotor Varošu za načelnika opštine izabran je Zdenko Sakan, kandidat koalicije SzP.

Prema podacima OIK-a Berkovići, Nenad Abramović iz SDS-a osvojio je 678 glasova, a Radovan Milidragović iz SNSD-a 580.

Iz Socijalstičke partije, rečeno je da u trci za načelnika opštine Gacko vodi Milan Radmilović (SDS) sa 3.095 glasova, dok je Maksim Skoko iz SP-a osvojio 2.985 glasova.

Kandidat Koalicije "Složno za Pale" za načelnika opštine Pale Boško Јugović proglasio je pobjedu na lokalnim izborima, rečeno je Srni u Opštinskom štabu SNSD-a Pale. Prema prvim nezvaničnim informacijama, Јugović ima 1.700 glasova više od svog pritvkandidata Miodraga Kovačevića iz Saveza za promjene.

Kandidat SNSD-a za načelnika opštine Istočno Novo Sarajevo Ljubiša Ćosić proglasio je pobjedu na lokalnim izborima, rečeno je Srni u Opštinskom odboru SNSD-a. Prema prvim nezvaničnim informacijama, Ćosić ima 1.800 glasova više od svog pritvkandidata Slavka Tošovića iz SDS-a.

Kandidat za načelnika opštine Višegrad Mladen Đurević iz SNSD-a proglasio je pobjedu u trci za načelnika ove opštine. Mladen Đurević je svog protivkandidata pobijedio sa više od 1.000 glasova razlike.

Prema podacima SNSD-a Bileća, kandidat te stranke Miljan Aleksić proglasio je pobjedu za načelnika opštine.

( SNSD proglasio ubjedljivu pobjedu, Bosić priznao poraz, Grujičić načelnik SrebreniceRTRS)

Srebrenica: Dok je srpski kandidat Mladen Grujičić vodio sa 2.441 glasom prednosti, a Ćamil Duraković čekao glasove iz dijaspore u kojoj ima 3.300 glasača, rasla je napetost

Dodik je napomenuo da trenutno u Srebrenici prednost ima srpski kandidat za načelnika opštine.

"Ne želim da proglasim pobjedu u Srebrenici. Oni koji su govorili da SNSD sa svojim kandidatom neće poštivati tragediju i žal drugog naroda itekako su pogriješili. Poštivaćemo tragediju Bošnjaka u Srebrenici, ali ćemo jasno obilježavati i suosjećati sa srpskim žrtvama u ovom mjestu, a vjerujem da će naš načelnik imati u vidu činjenicu da se u Srebrenici desio ogroman zločin i da to niko ne može da ospori", dodao je Dodik.

( Dodik Ubjedljiva i veličanstvena pobjeda SNSD-a 02.10.2016 22:21, Glas srpske, Srna)

Zajednički kandidat srpskih stranaka za načelnika opštine Srebrenica Mladen Grujičić dobio je 4.351 glas ili za 2.441 glas više od bošnjačkog kandidata za načelnika Ćamila Durakovića koji je osvojio 1.910 glasova, rekao je preliminarne rezultate izbora za načelnika ove opštine predsjednik Opštinske izborne komisije Nermin Alivuković.

On je dodao da je 14 birača glasalo za Desnicu Radivojevića iako je on odustao od kandidature, ali se njegovo ime nalazilo na listićima, a 166 listića bilo je nevažećih od ukupno 6.551 glas birača koji su izašli na izbore na redovnim biračkim mjestima.

Grujičić je zahvalio biračima i najavio bolje dane i preokret za bolju budućnost ove opštine.

Bošnjački kandidat i dosadašnji načelnik opštine Srebrenica Ćamil Duraković ističe da oko 3.300 birača glasa putem pošte i u odsustvu za Srebrenicu i da se nada da će to presuditi kao i prije četiri godine, jer je ovo, kako je on ocijenio "tijesan rezultat".

( SNSD proglasio ubjedljivu pobjedu, Bosić priznao poraz, Grujičić načelnik Srebrenice RTRS)

U Srebrenici je noćas napeta situacija, jer pristalice Mladena Grujičića slave pobjedu na izborima. Čuju se nacionalističke pjesme, a Bošnjaci su u strahu.

Jake policijske snage rastavljaju pristalice Mladena Grujičića od ljudi koji su se okupili oko dosadašnjeg načelnika Srebrenice Ćamila Durakovića. Konačni rezultati još nisu objavljeni za općinu Srebrenica, ali sve je manje nade da će načelnik ponovo biti Bošnjak.

U Srebrenici, kako sada stvari stoje, načelnik će biti čovjek koji negira da je na ovom prostoru Vojska Republike Srpske počinila genocid nad bošnjačkim stanovništvom.

( Napeto Srebrenici, slave pristalice SNSD uz nacionalisticki kolorit, RTBiH, 2. 10.)

Još traje brojanje glasova za općinu Srebrenica, a prema 77,78% prebrojanih glasova, vodi Mladen Grujičić, kandidat bloka srpskih stranaka, piše Patria.

Ćamil Duraković na drugom je mjestu sa 1.558 glasova, s tim da se očekuju glasovi sa 22,22% biračkih mjesta kao i glasovi iz inostranstva i u odsustvu.

Zanimljivo je da je Grujičić već sinoć proglasio "ubjedljivu" pobjedu, navodeći da ima 4.000 glasova više od Durakovića.

Prema podacima CIK-a, jasno je da je razlika između dva kandidata, prema sadašnjim podacima, oko 1.800 glasova.

( Glasovi se još prebrojavaju - Grujičić u vodstvu Kandidat bloka srpskih stranaka sinoć proglasio pobjedu, 03.10.2016 09:02 Oslobođenje PORTAL)

Videti takođe: DOKUMENT: Statistički podaci o nacionalnom sastavu stanovništva BiH po entitetima, kantonima i opštinama

Rezulate izbora po pojedinim opštinama možete videti na Interaktivnoj mapi Centralne izborne komisije BIH

 

 

 

 

Novinarnica

 

Novosti

 

Naslovi.net